LỄ CÁC THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM

(Bổn mạng Hội đồng Mục vụ Gx. Bến Ngự 2026)
Hôm nay, cùng với toàn thể Giáo Hội chúng ta mừng kính các Thánh Tử đạo Việt nam. Chiêm ngắm chân dung 117 vị hiển thánh, chúng ta thấy các ngài gồm đầy đủ mọi thành phần: 8 vị giám mục, 50 linh mục, 16 thầy giảng, 1 chủng sinh, và 42 giáo dân thuộc mọi lứa tuổi và bậc sống. Các ngài đã lấy máu đào của mình để minh chứng cho đức tin vào Chúa Kitô.
Nhìn vào gương sáng của các ngài, chúng ta nghe được lời mời gọi của Chúa Giêsu: “Ai muốn theo Thầy, phải từ bỏ chính mình, vác thập giá mình mà theo. Quả vậy, ai muốn cứu mạng sống mình, thì sẽ mất; còn ai liều mất mạng sống mình vì Thầy, thì sẽ tìm được mạng sống ấy”. Các thánh chính là những người đã đáp trả trọn vẹn lời mời gọi của Chúa Giêsu bằng giá máu đời mình.
1) Đọc lại hạnh tích của các thánh, chúng ta cảm phục trước các chứng nhân:
- Đó là thánh Micae Hồ Đình Hy, quan lớn triều đình Huế, đứng trước bạo quyền, ngài nói: “Tôi thà mất chức, mất mạng, chứ không bao giờ bỏ đạo Chúa tôi.”
- Đó là thánh Phêrô Phạm Trọng Khảm (1 quan án tại Nam định) đã dứt khoát từ bỏ mọi hứa hẹn đặc quyền để trung tín với Chúa.
- Trong số 117 vị Tử đạo Việt nam, có một phụ nữ duy nhất, mẹ của 6 người con. Đó là bà Anê Lê Thị Thành (bà Đê). Trước khi là một vị tử đạo, bà đã là một người mẹ hiền gương mẫu. “Thân mẫu chúng tôi rất chăm lo việc giáo dục các con. Chính mẹ dạy chúng tôi đọc chữ và học giáo lý, sau lại dạy cách dự thánh lễ và xưng tội rước lễ.” Đó là lời tường thuật của cô con gái út trong gia đình trước giáo quyền.
Nhà bà Đê là nơi các linh mục trú ẩn. Buổi sáng lễ Phục Sinh năm 1861, quan Tổng Đốc Nam Định cho quân bắt bà Đê khi đó bà đã 60 tuổi. Bà bị đánh đập tra tấn, bị ép phải chối đạo, bị lôi qua thánh giá, bị bỏ rắn độc vào người.
Khi con gái đến thăm trong nhà giam, đau đớn vì thấy quần áo mẹ loang đầy vết máu, bà đã an ủi con cách lạc quan rằng: “Con đừng khóc, mẹ mặc áo hoa hồng đấy, mẹ vui lòng chịu khổ vì Chúa Giêsu, sao con lại khóc?” Sau 3 tháng chịu đủ mọi cực hình, người phụ nữ ấy đã về với Chúa. Quả thực, Thiên Chúa đã làm điều phi thường nơi một người phụ nữ già nua, yếu đuối. Bà chẳng lo phải nói gì, phải làm gì trước tòa án, vì sức mạnh của Thánh Thần ở với bà.
2) Cái chết của các vị tử đạo, xét theo cái nhìn lịch sử, các ngài là nạn nhân của một bối cảnh xã hội đầy biến động: một mặt là sự ác cảm, kỳ thị của một bộ phận dân chúng khi đối diện với một tôn giáo mới lạ; mặt khác là sự nghi kỵ của triều đình phong kiến khi đánh đồng đạo Công giáo với thế lực ngoại bang.
Thừa nhận rằng, các thánh tử đạo không phải là những người đi tìm cái chết. Các ngài yêu sự sống, yêu gia đình, yêu quê hương. Nhưng khi buộc phải chọn lựa vì đức tin, các ngài đã không từ nan. Trong ngày lễ phong thánh năm 1988, thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolo II đã tuyên bố: “Các Thánh Tử đạo Việt nam không chết vì một ý thức hệ, nhưng chết vì yêu mến Đức Kitô, và qua cái chết của mình, các ngài chứng minh rằng tình yêu mạnh hơn sự chết.”
3) Mừng lễ Các Thánh Tử đạo hôm nay mời gọi chúng ta điều gì?
Ngày nay, mặc dầu chúng ta bị những cuộc bách hại phải đổ máu như xưa. Nhưng vẫn tồn tại những cách thế tử đạo trắng – không đổ máu. Mỗi ngày, chúng ta thường bị đặt trước những chọn lựa, trước thập giá của Đức Giêsu, y hệt như các vị tử đạo ngày xưa. Chẳng hạn, trong kinh doanh, trong sinh hoạt hằng ngày, chúng ta có dám nói thật, sống thật, từ chối hợp tác làm điều xấu hoặc nói xấu về người khác không? Hay trước một cám dỗ nào đó, chúng ta có dám chọn lựa khước từ không? Sống tin thần tử đạo, là sống có trách nhiệm với gia đình, xứ đạo và với xã hội này. Cần tránh thái độ chia bè kết nhóm, tranh giành ảnh hưởng, phê phán lẫn nhau khiến phá vỡ sự hiệp nhất trong đời sống.
Kính thưa cộng đoàn, mừng lễ các Thánh Tử đạo Việt nam hôm nay, cũng là ngày mừng bổn mạng của Hội đồng Mục vụ giáo xứ chúng ta. Xin chúc mừng tất cả quý chức. Chúc mừng cha xứ có những người cộng tác mục vụ.
Nếu xưa kia, trong số 117 vị hiển thánh có tới 42 vị giáo dân (họ là những ông trùm hay giáo dân hăng say trong xứ đạo) đã lấy máu mình để bảo vệ đức tin và gìn giữ cộng đoàn, thì hôm nay, quý chức trong Hội đồng Mục vụ chính là những người đang tiếp tục sứ mạng cao quý ấy.
Sắc lệnh về Tông đồ Giáo dân (số10), có nhấn mạnh rằng người giáo dân có vai trò không thể thiếu trong sứ mạng của Hội Thánh, đến nỗi nếu thiếu sự cộng tác của họ, hoạt động mục vụ của các chủ chăn khó có thể đạt được hiệu quả trọn vẹn.
4) Noi gương các thánh bổn mạng, quý chức có thể thực hành 2 điều sau:
Thứ nhất: cần có tinh thần hy sinh. Tham gia vào viên chức trong giáo xứ là một sự hy sinh âm thầm và lớn lao: hy sinh thời giờ, công sức và cả về kinh tế. Đây là 1 công việc tích đức chứ không phải tích lương.
Thứ hai: hãy xây dựng tinh thần hiệp nhất. Chính Chúa Giêsu đã cầu nguyện:“xin cho họ nên một”. Hiệp nhất đòi hỏi quý chức biết tôn trọng, khiêm tốn, lắng nghe, và cộng tác cùng với chủ chăn là cha xứ của mình để xây dựng giáo xứ mỗi ngày tốt đẹp hơn.
Anh chị em thân mến, tử đạo đổ máu là hồng ân đặc biệt Chúa ban cho những ai Ngài tuyển chọn, nhưng làm chứng cho Chúa bằng đời sống hy sinh và hiệp nhất hằng ngày là ơn gọi chung của mỗi người Kitô hữu chúng ta. Nguyện xin Các Thánh Tử đạo Việt nam chuyển cầu cùng Chúa, tuôn đổ muôn ơn lành xuống trên quý chức trong Hội đồng Mục vụ giáo xứ và cho tất cả chúng ta biết ý thức sống làm chứng cho Chúa trong mọi hoàn cảnh sống của mình. Amen
