Ít có người mà cả cuộc đời có thể được gói trọn trong một hành động: một hành động mạnh mẽ đến mức để lại dấu ấn không thể phai mờ, sâu sắc đến mức diễn tả trọn vẹn cả một kiếp người. Thánh Martinô thuộc về số những con người đặc biệt ấy. Chiếc áo choàng nổi tiếng đã trở thành biểu tượng cho cuộc đời ngài.
Martinô sinh năm 316 hoặc 317 tại Pannonia, thuộc vùng ngoại vi của Đế quốc Rôma thời hậu kỳ, nay là Hungary. Là con của một sĩ quan quân đội, ngài lớn lên tại Pavia, nơi thân phụ ngài được cấp một mảnh đất sau khi giải ngũ. Cha mẹ ngài đều là người ngoại giáo, nhưng ngay từ thuở nhỏ, Martinô đã tha thiết tìm hiểu Kitô giáo. Mới mười hai tuổi, ngài đã ước ao sống đời khổ tu, lui vào hoang địa để cầu nguyện. Thế nhưng, một sắc lệnh của hoàng đế đã đặt trước mặt ngài bộ quân phục và thanh gươm, thay cho giấc mơ sống trong thinh lặng và cầu nguyện. Martinô gia nhập quân đội và được điều đến đóng quân tại xứ Gaule.
Chia nửa áo cho Đức Giêsu nghèo khó
Sự việc xảy ra vào khoảng năm 335. Là một thành viên của đội cận vệ hoàng đế, người lính trẻ thường được giao nhiệm vụ tuần tra ban đêm. Trong một đêm đông, khi đang cưỡi ngựa đi tuần, ngài bắt gặp một người hành khất gần như trần truồng. Động lòng thương, Martinô cởi áo choàng, cắt làm đôi và trao một nửa cho người nghèo ấy.
Đêm hôm sau, Đức Giêsu hiện đến với ngài trong giấc mơ, khoác trên mình nửa chiếc áo ngài đã trao cho người hành khất. Người nói với các thiên thần: “Đây là Martinô, người lính Rôma chưa lãnh nhận phép Rửa: anh đã lấy áo che thân cho Ta.”
Giấc mơ ấy đã đánh động sâu xa tâm hồn người lính trẻ. Vào lễ Phục Sinh năm sau, ngài lãnh nhận bí tích Thánh Tẩy. Trong khoảng hai mươi năm tiếp theo, ngài vẫn tiếp tục phục vụ trong quân đội Rôma, làm chứng cho đức tin giữa một môi trường rất xa với những ước mơ thời niên thiếu. Tuy nhiên, trước mắt ngài vẫn còn cả một hành trình dài.
Từ chốn ẩn tu đến sứ vụ giám mục
Ngay khi có thể, Martinô rời quân ngũ và đến gặp thánh Hilariô, Giám mục Poitiers, người kiên quyết chống lại lạc giáo Ariô. Lập trường ấy khiến Đức cha Hilariô phải chịu lưu đày, vì hoàng đế Constantiô II là người theo phái Ariô. Trong thời gian đó, Martinô đã trở về Pannonia. Khi hay tin, ngài lui về sống ẩn tu gần Milan.
Sau khi Đức cha Hilariô trở về từ chốn lưu đày, Martinô lại đến gặp ngài và được phép thành lập một đan viện ở vùng phụ cận Tours. Những túp lều đơn sơ và nếp sống khổ hạnh trở thành khung cảnh đời ngài. Người lính năm xưa từng lấy áo che thân cho Đức Kitô nghèo khó, nay cũng trở nên nghèo khó như lòng hằng ước nguyện.
Ngài cầu nguyện và loan báo Tin Mừng trên khắp nước Pháp, nhờ đó ngày càng có nhiều người biết đến ngài. Lòng quý mến của dân chúng đã dẫn đến việc ngài được chọn làm Giám mục Tours vào năm 371. Martinô đón nhận sứ vụ nhưng vẫn giữ nguyên nếp sống đơn sơ. Ngài khước từ lối sống vương giả, để những người cùng khổ, các tù nhân và bệnh nhân vẫn luôn tìm được nơi nương náu dưới chiếc áo choàng của mình.
Ngài sống tại đan viện Marmoutier, không xa thành phố, được xem là đan viện lâu đời nhất nước Pháp. Hàng chục đan sĩ, phần đông xuất thân từ giới quý tộc, đã đến sống cùng ngài.
Một hiệp sĩ đích thực
Năm 397, khi đã khoảng tám mươi tuổi, vị giám mục cao niên đến Candes, nay là Candes-Saint-Martin, để hòa giải một cuộc chia rẽ nảy sinh trong hàng giáo sĩ địa phương. Nhờ uy tín và ân sủng Chúa ban, ngài đã tái lập được sự bình an. Nhưng trước khi lên đường trở về, ngài lâm cơn sốt nặng.
Theo ý nguyện, ngài qua đời trong tư thế nằm trên nền đất trần. Đông đảo dân chúng đã đến tham dự tang lễ, tiễn biệt một vị mục tử được hết lòng yêu mến, một con người quảng đại và luôn gần gũi với những ai khốn khó, một hiệp sĩ đích thực.
Chuyển ngữ từ: vaticannews.va/fr