Vương quyền Đức Kitô và linh hồn chúng ta

Khi tôi qua đời, chính Chúa Giêsu sẽ phán xét tôi. Nghĩ đến điều ấy, tôi thấy run sợ. Thánh Augustinô từng nói rằng Thiên Chúa còn gần gũi với tôi hơn cả chính tôi. Đối với người Công giáo, tháng Mười Một là tháng của những gì đang đi đến hồi kết. Trong lịch phụng vụ Tây phương, tháng này khép lại năm phụng vụ và mời gọi chúng ta suy niệm về ngày chính thời gian cũng sẽ chấm dứt. Có lý khi nhận xét rằng ngày nay, lễ Chúa Kitô Vua hầu như dồn hết sự chú ý vào cuộc quang lâm vinh hiển của Đức Kitô vào thời sau hết, trong khi quyền làm Chúa của Người ngay tại đây và lúc này lại ít được nhấn mạnh. Chính chiều kích hiện tại ấy là điều Đức Giáo hoàng Piô XI muốn nêu bật khi thiết lập lễ này vào năm 1925.

Hai chiều kích ấy có thể soi sáng cho nhau.

Vào thời sau hết, Chúa Giêsu sẽ tỏ mình trước muôn loài là Vua vũ trụ, khi Người đến phán xét kẻ sống và kẻ chết. Đó vẫn là sự thật, dù hiện nay chưa phải mọi người đều nhìn nhận. Người muốn mỗi người đang sống quay về với Người, đón nhận Người là Đấng Cứu Độ và là Chúa, để được hưởng sự sống đời đời viên mãn. Suy niệm về ngày tận cùng nhắc chúng ta rằng toàn bộ lịch sử nhân loại sẽ có lúc khép lại, và đời mỗi người chúng ta cũng vậy. Ngay từ bây giờ, chúng ta phải quay về với Người và để Người định hướng cách mình sống, hầu được hưởng hạnh phúc bên Người mãi mãi.

Phần đông người ta có thể nhận ra rằng mọi sự đều có hồi kết mà không cần đến Mạc khải của Thiên Chúa. Theo nhiều cách hiểu trong khoa học hiện nay, vũ trụ dường như đã khởi đầu bằng một “Vụ Nổ Lớn” (Big Bang) và có thể kết thúc bằng một biến cố dữ dội. Mọi sự có thể co sụp trở lại thành một điểm duy nhất (Big Crunch), hoặc bị xé toạc khi lực đẩy của năng lượng tối ngày càng gia tăng (Big Rip). Vũ trụ thật kỳ diệu, song vẫn có thể tiêu vong. Nó sẽ chẳng tồn tại mãi dưới hình thái hiện nay.

Ngày nay, phần đông người ta thừa nhận rằng vũ trụ sẽ có ngày tàn và bản thân mình cũng sẽ chết. Điều còn được bàn cãi là chuyện gì sẽ xảy ra sau đó. Một số người cho rằng sau khi vũ trụ tiêu vong, có thể sẽ diễn ra một Vụ Nổ Lớn khác, theo giả thuyết Big Bounce. Còn điều ấy có liên hệ gì với chúng ta thì khó mà biết được. Sau khi chết, chúng ta vẫn tồn tại hay sẽ hoàn toàn tan biến?

Có những lập luận đáng suy xét về sự bất tử của linh hồn. Thời cổ đại, chẳng hạn, Platon dành phần lớn tác phẩm Phaedo để biện luận rằng linh hồn có thể tồn tại sau cái chết. Theo một hướng tương tự, Aristốt cho rằng bản tính của linh hồn có lý trí gợi cho thấy linh hồn có thể tiếp tục tồn tại theo một cách nào đó sau đời này. Tuy nhiên, nhiều người bác bỏ những lập luận triết học ấy. Ngay cả nơi các triết gia Hy Lạp này, vẫn còn một điều chưa sáng tỏ. Sau cái chết, điều gì làm nên chính tôi sẽ còn tồn tại?

Ở đây, Mạc khải của Thiên Chúa soi sáng cho chúng ta. Dù tôi sẽ không tồn tại mãi trong hình hài hiện nay, đức tin Công giáo dạy rằng linh hồn tôi sẽ còn tồn tại và tôi sẽ được ban một thân xác mới. Với thân xác ấy, cảnh sống của tôi sẽ là “hư vong” (Pl 3,19) hay được kể vào hàng những người “có phúc và thánh thiện” (Kh 20,6)? Điều đó tùy thuộc vào cách tôi đáp lại Chúa Giêsu, vị Vua sẽ đến và đang hiển trị ngay từ bây giờ.

Khi tôi qua đời, chính Chúa Giêsu sẽ phán xét tôi. Nghĩ đến điều ấy, tôi thấy run sợ. Thánh Augustinô từng nói rằng Thiên Chúa còn gần gũi với tôi hơn cả chính tôi. Chúa Giêsu Kitô biết mọi lời tôi từng nói và mọi việc tôi từng làm, dù có ai chứng kiến hay không. Người cũng biết những ý hướng và động cơ thật sự của tôi. Ngay cả khi lời nói hay việc làm của tôi bề ngoài xem ra tốt lành, chỉ mình Người biết vì sao tôi đã nói hay làm như thế. Có thể tôi làm vì vâng phục, vì mong được người đời kính trọng, hay thậm chí vì một chút kiêu ngạo thầm kín và muốn tỏ mình hơn người khác.

Người cũng biết những điều tôi đã bỏ sót. Người thấy những lần tôi chùn bước, ngại làm điều thiện và lên tiếng bênh vực điều thiện, cũng như những lần tôi ngại chống lại sự dữ và lên tiếng trước sự dữ. Chỉ mình Người biết tôi đã đứng yên và im lặng vì thận trọng, vì hèn nhát, hay vì xấu hổ khi bị người ta nhận ra là môn đệ của Người. Qua ánh mắt của những người xin tôi giúp đỡ, xin tôi xót thương, hay thậm chí mong được tôi sửa lỗi trong tình huynh đệ, chính Người nhìn tôi và hỏi vì sao tôi đã không làm những điều ấy cho Người.

Người còn thấy những gì tôi đã nghĩ, đã ưng thuận và đã ước muốn trong lòng, ngay cả khi tôi chưa làm thành hành động. Người biết rõ một ý nghĩ xấu chỉ thoáng qua trong trí tôi hay tôi đã cố tình gợi lên hoặc đón nhận nó. Người biết lúc nào những đam mê xấu lôi kéo tôi và lúc nào tôi vẫn bám lấy chúng thay vì quay về với Thập giá.

Suy niệm như thế có thể khiến tôi nặng lòng. Song sự gần gũi của Thiên Chúa còn cho tôi thấy một sự thật kỳ diệu. Người thấy mọi điều tốt lành tôi đã nghĩ, đã nói và đã làm. Trong cõi vĩnh cửu, Người nghe cả những lời nguyện đơn sơ tôi dâng để ca ngợi và tạ ơn, những tiếng khẩn cầu tha thiết cho người khác và cho chính mình, cùng nỗi thống hối chân thành khi tôi nhìn nhận tội lỗi mình.

Vì biết tôi sâu xa hơn cả chính tôi, Chúa biết khi nào tình yêu của tôi là chân thành, khi nào trong những lần vấp ngã tôi vẫn còn chút thiện chí, khi nào tôi chỉ là cây lau bị giập hay tim đèn còn leo lét.

Chúa Giêsu biết tôi và yêu tôi bằng một tình yêu vượt quá sức tưởng tượng. Người yêu tôi hơn cả tôi yêu chính mình và khao khát cho tôi được cứu độ còn mãnh liệt hơn tôi. Thánh Phaolô tuyên xưng rằng chính “Con Thiên Chúa đã yêu mến tôi và hiến mạng vì tôi” (Gl 2,20).

Vì tôi! Điều Người muốn cho tôi vượt xa một cuộc sống yên ổn hay một mức độ tốt lành vừa phải. Người muốn tôi đón nhận lời mời gọi trở nên bạn hữu của Người. Người muốn tôi, và cả bạn nữa, “thoát khỏi cảnh hư đốn do dục vọng gây ra trong trần gian” và “được thông phần bản tính Thiên Chúa” (2 Pr 1,4).

Chính Đấng phán xét chúng ta cũng là Đấng bênh vực và biện hộ cho chúng ta, là người bạn, là vị lương y và là nguồn sống của chúng ta. Người cũng muốn trở nên như thế đối với mọi người, miễn là chúng ta đón nhận sự sống và tình yêu Người trao ban.

Trong bài giảng Tính cá vị của linh hồn, được soạn khi còn thuộc Anh giáo, thánh Gioan Henry Newman suy niệm về mầu nhiệm lớn lao, gần như khó tin, của kiếp người. Mỗi người được hướng về cõi vĩnh cửu và luôn ở trong tương quan với Thiên Chúa, dù đón nhận hay khước từ tình yêu của Người. Thánh nhân viết: “Khó có điều gì hơn việc nhận ra rằng mỗi người có một linh hồn riêng, và trong hàng triệu người đang sống hay đã từng sống, mỗi người đều là một hữu thể trọn vẹn và độc lập, như thể trên khắp thế gian chỉ có một mình người ấy.”

Thánh Gioan Henry Newman nhận xét rằng chúng ta thường nhìn người ta như một “đám đông”, trong khi đám đông ấy gồm “một số lượng xác định những hữu thể bất tử, mỗi người là một cá vị”, cùng sống và hành động trong quãng đời của họ trên mặt đất. Khi nghe tin nhiều người thiệt mạng, trừ khi đó là những người ta quen biết thân thiết hoặc vẫn dõi theo cuộc đời họ, chúng ta dễ “quên rằng từng hữu thể bất tử riêng biệt đang bước vào một tình trạng mà mắt ta không thấy. Cái toàn thể hiện ra trước mắt chỉ là dáng vẻ bên ngoài, còn thực tại là từng con người làm nên toàn thể ấy.”

Ngay cả khi thương tiếc những người đã qua đời, chúng ta cũng dễ quên rằng linh hồn họ vẫn tồn tại và vẫn ở trong tương quan với Thiên Chúa, dù quay lưng và xa cách Người hay được Người ôm ấp. Dù ở trong tình trạng nào, tất cả đều được Người nhìn thấy và thấu biết.

Tháng Mười Một mở đầu bằng lễ Các Thánh Nam Nữ. Chúng ta tưởng nhớ những người đã đi trước mình, đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội là dấu ấn đức tin và đã sống một cuộc đời nổi bật với những việc làm thấm đượm đức ái và được hướng dẫn bởi đức cậy. Các ngài làm nên Hội Thánh khải hoàn, gồm cả những vị được Hội Thánh chính thức tuyên thánh và những vị chúng ta không biết tên nhưng đã được vào hưởng nhan Thiên Chúa.

Ngày tiếp theo là lễ Cầu cho các tín hữu đã qua đời. Ngày này dành để cầu nguyện cho biết bao linh hồn đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội và đã lìa đời, nay còn cần được thanh luyện trong lửa Luyện ngục. Các linh hồn ấy có thể phải chịu đau đớn, song đó là nỗi đau có niềm an ủi, vì họ biết mình đang được thanh luyện để hưởng trọn vẹn hồng ân thông phần bản tính Thiên Chúa mà thánh Phêrô đã nói đến.

Trong ngày ấy, phần đông chúng ta cầu nguyện cho tất cả những người thân đã qua đời, dù có biết họ đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội hay chưa. Trong Kinh nguyện Thánh Thể II, chúng ta cầu xin Chúa nhớ đến những người đã qua đời trong bình an của Đức Kitô và tất cả những người đã khuất mà chỉ mình Chúa biết lòng tin của họ. Chúng ta cầu nguyện và hy vọng rằng cả những người từng có vẻ thờ ơ trước lòng thương xót của Thiên Chúa cũng đã có thể mở lòng đáp lại Đấng biết họ và gọi đích danh từng người.

Suốt tháng này, chúng ta cầu xin cho vương quyền Đức Kitô được thể hiện qua chính đời sống mình. Chúng ta cầu xin cho vương quyền ấy được nhận biết và sống ngay từ hôm nay, để đến Ngày sau hết, chúng ta được hưởng sự viên mãn của vương quyền Người.

THIÊN ĐỊNH chuyển ngữ từ www.catholicworldreport.com

Đang tải nội dung...