Đức Thánh Cha Lêô XIV: Hãy là những nhịp cầu đưa người khác đến với Đức Kitô

CHUYẾN TÔNG DU CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV
ĐẾN URUGUAY, ARGENTINA VÀ PERU
Ngày 6–17 tháng 11 năm 2026

THÁNH LỄ

BÀI GIẢNG CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV

Công viên París Londres, Paysandú
Thứ Bảy, ngày 7 tháng 11 năm 2026

Anh chị em thân mến,

Các bài đọc chúng ta vừa nghe phác họa hình ảnh người công chính được Chúa trợ giúp và củng cố để chu toàn sứ mạng Người trao phó. Trong thư gửi tín hữu Philípphê, thánh Phaolô bày tỏ lòng biết ơn vì cộng đoàn đã nâng đỡ công cuộc truyền giáo của ngài. Thánh nhân ý thức rằng, giữa cảnh nghèo khó, Thiên Chúa là sự giàu có duy nhất của mình, và sự quan phòng của Người được thể hiện qua những anh chị em mà ngài được sai đến phục vụ.

Về phần mình, bài Thánh vịnh tuyên bố phúc thay những ai yêu mến luật Chúa và sống phù hợp với đức tin của mình. Cũng vậy, trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu đề cao người ngay chính phụng sự Thiên Chúa, đặt Người ở trung tâm cuộc đời và trung tín trong mọi việc được giao phó, dù lớn hay nhỏ.

Hôm nay, khi quy tụ nơi đây, tại Paysandú, để cử hành Thánh Thể, chúng ta vui mừng được thấy đông đảo thành phần của Hội Thánh tại Uruguay, cùng với những người hành hương từ các quốc gia láng giềng, quây quần bên cùng một bàn tiệc. Phụng vụ Lời Chúa mời gọi chúng ta nhớ đến biết bao con người đầy lòng tin đã đến vùng Río de la Plata. Ngay từ những ngày đầu loan báo Tin Mừng trên châu lục này, họ đã nhân danh Chúa mà đến, để công bố niềm vui lớn lao mà chính họ đã cảm nghiệm khi gặp gỡ Đức Kitô. Như các thiên thần hiện ra với những người chăn chiên (x. Lc 2,10), họ hân hoan chia sẻ Tin Mừng, diễn tả đức tin qua những việc bác ái và những nghĩa cử của lòng thương xót.

Trong Thánh lễ này, chúng ta cũng muốn tưởng nhớ và tạ ơn Thiên Chúa về cuộc đời cùng sứ vụ của một người con trên mảnh đất này: Chân phước Jacinto Vera, Giám mục Montevideo. Ngài đã trung thành làm chứng cho đức tin mình rao giảng bằng đức ái quảng đại và sự tận tụy hoàn toàn cho sứ mạng tông đồ. Lòng nhiệt thành mục tử đã đưa ngài đi khắp nơi, không quản ngại bất cứ hy sinh nào. Chẳng hạn, ngài thường cưỡi ngựa đi chăm sóc người bệnh, bất chấp đường sá xa xôi, những hiểm nguy dọc đường và thời tiết khắc nghiệt. Vị “giám mục gaucho” ấy đã ba lần đi khắp đất nước Uruguay, mang đức tin và niềm hy vọng đến cho người dân. Trong cuộc vây hãm Paysandú lịch sử năm 1864, Đức cha Vera đã đến ở tại đảo Caridad, đối diện thành phố đang bị vây hãm, để chăm sóc những người tị nạn và thương binh của cả hai bên. Ngài ở lại đó cho đến khi cuộc vây hãm kết thúc, đồng hành với người dân và nhân danh Thiên Chúa tha thiết kêu gọi những đạo quân vốn là anh em hãy ôm lấy nhau trong tình huynh đệ.

Anh chị em thân mến, hôm nay đến lượt chúng ta tiếp nối gia sản mà những người gieo hạt giống Tin Mừng ấy đã để lại. Chúng ta phải thực hiện điều đó theo ánh sáng Lời Chúa: sống công chính, ngay thẳng và trung tín, đồng thời ý thức rằng sứ điệp chúng ta loan báo không thuộc về mình. Đó là kho tàng chúng ta đã đón nhận từ Chúa và mang trong những bình sành (x. 2 Cr 4,7).

Ba biểu tượng đặc trưng của vùng đất này có thể giúp chúng ta suy tư về kho tàng đức tin đã lãnh nhận và sứ mạng hiện được trao phó cho mình. Biểu tượng thứ nhất là cây cầu; thứ hai là những rừng cọ; và thứ ba là trà mate.

Tại thành phố Paysandú này có cây cầu quốc tế General Artigas bắc qua sông Uruguay, nối liền hai quốc gia láng giềng. Không khó để hình dung những lợi ích mà một cây cầu mang lại: sự mở rộng tương quan, giao tiếp và trao đổi. Vì thế, trở nên những người xây cầu là điều hết sức quan trọng! Đó là ơn gọi dành cho tất cả chúng ta: xây những nhịp cầu, củng cố các mối dây liên kết, nối kết mọi người, gặp gỡ và chia sẻ niềm vui đức tin, như Chân phước Jacinto Vera đã làm, “lúc thuận tiện cũng như lúc không thuận tiện” (2 Tm 4,2).

Hơn nữa, một cây cầu cần có nền móng vững chắc để chống chọi ngay cả với những dòng nước chảy xiết nhất. Thật vậy, cũng như ngôi nhà xây trên đá vẫn đứng vững giữa phong ba, còn ngôi nhà xây trên cát có nguy cơ sụp đổ (x. Mt 7,24-27), cây cầu cũng cần nền móng thích hợp để chịu được sức mạnh của gió và nước. Mỗi khi xuống bờ sông và nhìn thấy cây cầu, anh chị em hãy nhớ rằng biểu tượng ấy nói lên chính chúng ta và nhắc chúng ta về tầm quan trọng của việc đào luyện Kitô hữu cách vững chắc. Chúng ta cần được chuẩn bị chu đáo để trả lời cho bất cứ ai chất vấn về đức tin của mình (x. 1 Pr 3,15), và không để mình bị lôi cuốn “theo đủ thứ học thuyết xa lạ” (Hr 13,9). Chỉ như thế, chúng ta mới có thể trở thành khí cụ hiệp nhất và những mối dây liên kết trong đức ái.

Biểu tượng thứ hai làm nên nét đặc trưng và tô điểm cho vùng đất này là những rừng cọ. Sách Thánh vịnh nói với chúng ta: “Người công chính vươn lên tựa cây dừa tươi tốt” (Tv 92,13). Loài cây này có thể chịu được những cơn gió mạnh, bén rễ sâu, vươn thẳng lên trời tìm ánh sáng và sinh những trái yatay ngọt ngào. Đây là một hình ảnh đẹp về nguồn cội của chúng ta và cùng đích mà chúng ta được mời gọi hướng tới: bén rễ sâu trong Đức Kitô, Đấng là Anpha và Ômêga, là Khởi Nguyên và Tận Cùng của cuộc đời chúng ta, để nhờ luôn kết hợp với Người, chúng ta sinh được hoa trái tốt lành (x. Ga 15,5).

Đồng thời, chúng ta nhận thấy những cây cọ trong vùng này không mọc riêng lẻ, nhưng hợp thành từng rừng; có rất nhiều cây, nhưng chúng không đứng đơn độc hay cách xa nhau. Cũng vậy, Hội Thánh là một cộng đoàn anh chị em cùng bén rễ và kín múc từ một nguồn mạch chung: Lời Chúa, các bí tích, đời sống cầu nguyện và những việc bác ái. Các tín hữu cùng nhau ngước mắt ngợi khen Đức Kitô, Vầng Đông từ chốn cao vời, Đấng lấy ánh sáng của Người mà dẫn bước nhân loại đi trên nẻo đường bình an (x. Lc 1,78-79).

Sau cùng, chúng ta hãy nghĩ đến một biểu tượng hiện diện trong mọi mái nhà trên đất nước này, tại mọi nơi học tập và làm việc, cũng như trong mỗi cuộc gặp gỡ bạn bè. Tôi muốn nói đến trà mate, thức uống rất đặc trưng của Nam Mỹ, mà anh chị em có thể giải thích ý nghĩa sâu xa của nó rõ hơn tôi. Chắc hẳn nhiều người trong anh chị em đã uống trà mate trên đường đến tham dự Thánh lễ hôm nay và sẽ lại uống trên đường trở về. Trà mate thậm chí đã đến tận Rôma!

Trà mate là dấu chỉ của tình thân, tình bằng hữu và sự gặp gỡ. Trà mate dạy chúng ta biết chia sẻ và ở bên nhau, củng cố những mối dây liên kết chúng ta trong tình anh chị em. Đó là dấu chỉ của sự đón tiếp, hòa nhập và những giá trị chung. “Uống trà mate” là một nghi thức giàu tính biểu tượng, trong đó cuộc đối thoại diễn ra không cần lời nói và mỗi chi tiết đều mang một ý nghĩa riêng. Tôi cũng nghĩ đến những lúc người ta uống trà mate một mình, trong thinh lặng và cầu nguyện. Trong những phút giây đơn độc ấy, biết bao lần anh chị em đã phó dâng lên Thiên Chúa những lo âu và nhu cầu, những ước muốn cùng khát vọng sâu kín nhất của mình!

Anh chị em thân mến, chúng ta cần suy ngẫm về những biểu tượng chung ấy, những biểu tượng làm nên căn tính và khơi dậy nơi chúng ta ý thức thuộc về một cộng đồng, nói với chúng ta về nguồn cội và hướng chúng ta đến tương lai. Đức tin cũng đã hiện diện trong đời sống dân tộc Uruguay ngay từ thuở ban đầu, và đức tin ấy phải được truyền lại cho các thế hệ mai sau với lòng can đảm đầy sáng tạo.

Trong bài Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu nhắc chúng ta nhớ đến tầm quan trọng của việc trung tín với những ân huệ đã lãnh nhận: “Ai trung tín trong việc rất nhỏ, thì cũng trung tín trong việc lớn” (Lc 16,10). Biết bao người nam nữ, như Đức cha Jacinto Vera, đã sống lời ấy. Trung thành với ơn gọi đã lãnh nhận, họ gieo những hạt giống Tin Mừng vào tâm hồn người dân Uruguay. Những hạt giống ấy vẫn sống động trong cộng đoàn, nhưng điều thiết yếu là tiếp tục tạo những điều kiện cần thiết để chúng lớn lên và trổ sinh hoa trái dồi dào. Điều đó đòi hỏi chúng ta tiếp tục giáo dục đức tin cho trẻ em và người trẻ, đồng hành với các gia đình, nâng đỡ người cao tuổi và thực thi các việc bác ái.

Anh chị em thân mến, tôi khích lệ anh chị em nhiệt thành tiếp nối sứ mạng loan báo Tin Mừng. Hãy trở thành những nhịp cầu để nhiều người được gặp gỡ Chúa Giêsu. Hãy trở thành một cộng đoàn huynh đệ, biết quy tụ và chia sẻ với nhau cuộc sống, những dự định, ước mơ và niềm hy vọng, nhất là với những người túng thiếu nhất. Hãy trở thành một cộng đoàn cầu nguyện, luôn đối thoại với Chúa như người bạn thưa chuyện với bạn mình (x. Ga 15,15). Đức Kitô đang trông cậy vào tất cả anh chị em! Đức Kitô đang trông cậy vào anh chị em!

Xin Mẹ trên trời của chúng ta, Đức Mẹ Ba Mươi Ba, gìn giữ anh chị em trên hành trình cuộc đời và luôn dẫn đưa anh chị em đến gặp Chúa Giêsu, Con của Mẹ.