Bài giảng của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong Thánh lễ cầu nguyện cho các Hồng y và Giám mục qua đời trong năm qua

THÁNH LỄ CẦU CHO CÁC HỒNG Y VÀ GIÁM MỤC QUA ĐỜI TRONG NĂM QUA

THÁNH LỄ DO ĐỨC THÁNH CHA CHỦ SỰ

BÀI GIẢNG CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV

Đền thờ Thánh Phêrô
Thứ Năm, ngày 5 tháng 11 năm 2026

“Ai phục vụ Thầy, thì hãy theo Thầy; và Thầy ở đâu, kẻ phục vụ Thầy cũng sẽ ở đó” (Ga 12,26). Những lời này của Đức Giêsu ngỏ trực tiếp với tâm hồn chúng ta, mời gọi chúng ta bước theo Người trên con đường chính Người đã đi: con đường qua thập giá để đến vinh quang. Trên hành trình ấy, một hành trình không miễn trừ chúng ta khỏi thử thách và đau khổ. Chúng ta được dẫn dắt và nâng đỡ bởi một lời hứa: lời hứa về sự hiệp thông mà cái chết không có quyền lực nào trên đó. Quả thật, ai bước theo Đức Kitô thì trở nên người phục vụ của Người và sẽ luôn ở nơi Người hiện diện, chính vì đã đi theo con đường của Người. Bởi thế, thánh Phaolô khẳng định: “Nếu ta cùng chết với Người, ta sẽ cùng sống với Người” (2 Tm 2,11).

Anh chị em thân mến, chính niềm xác tín của đức tin và đức cậy này khơi nguồn cho Thánh lễ chúng ta cử hành để cầu cho các Hồng y và Giám mục đã lìa xa chúng ta trong năm qua. Chúng ta muốn cầu xin Chúa cho các ngài, để Người ân thưởng những tôi tớ trung thành của Người.

Việc tưởng nhớ trong cầu nguyện mời gọi chúng ta suy tư về giá trị thiêng liêng của ký ức. Khi từ biệt hai người con là Augustinô và Navigiô, ít lâu trước khi qua đời, thánh nữ Mônica đã nói: “Mẹ chỉ xin các con một điều: dù các con ở đâu, xin hãy nhớ đến mẹ nơi bàn thờ Chúa” (Thánh Augustinô, Tự thuật, IX, 11, 27). Ở đây, mầu nhiệm sự chết gắn liền với lời cầu nguyện cho những người đã qua đời, một việc Hội Thánh đã thực hành ngay từ thuở ban đầu như một trong những bổn phận căn bản của mình.

Vì thế, dưới ánh sáng Lời Chúa, chúng ta có thể suy niệm vắn tắt về hai chân lý soi sáng lời cầu nguyện của chúng ta dành cho những người đã qua đời: niềm hy vọng phục sinh và mầu nhiệm các thánh cùng thông công.

Trình thuật về ông Giuđa Macabê mà chúng ta vừa nghe trong bài đọc thứ nhất (2 Mcb 12,43-46) giúp chúng ta suy tư về sự phục sinh. Sau khi một số chiến hữu của ông, những người đã mắc tội thờ ngẫu tượng, ngã xuống trong trận chiến, ông Giuđa đã phó thác họ cho lòng thương xót của Thiên Chúa và thu xếp dâng lễ tế đền tội cho họ, để họ được tha thứ tội lỗi. Hành động này đặt nền tảng trên niềm xác tín rằng sự hiệp thông chúng ta sống với nhau nơi trần thế, dù còn mang những giới hạn và thiếu sót, sẽ không chấm dứt khi được đặt trong tay Thiên Chúa. Như thế, chứng từ trong sách Macabê báo trước điều được thể hiện trọn vẹn trong phụng vụ Kitô giáo. Bởi lẽ, việc chúng ta tưởng nhớ những anh chị em đã qua đời nơi bàn thờ Chúa đặt nền tảng trên lời hứa rằng sự sống của chúng ta trong Đức Kitô không mất đi, vì đã được cứu chuộc.

Hành động của ông Giuđa trước hết là một hành vi đức tin, bởi ông đã dâng lễ tế “với niềm hy vọng vững chắc rằng những người đã chết sẽ sống lại” (c. 44). Trong ánh sáng của Đức Giêsu, Đấng là nguồn mạch sự phục sinh, chúng ta cũng cầu nguyện cho những người thân đã qua đời nhờ niềm hy vọng lớn lao được trao ban cho chúng ta trong Mầu nhiệm Vượt Qua. Quả thật, như Kinh Thánh nhấn mạnh, nếu không có sự phục sinh thì cầu nguyện cho những người đã chết quả là điều vô ích (x. c. 44). Thánh Tông đồ Phaolô cũng long trọng khẳng định: “Nếu kẻ chết không sống lại, thì Đức Kitô đã không trỗi dậy. Mà nếu Đức Kitô đã không trỗi dậy, thì lời rao giảng của chúng tôi trống rỗng, và cả đức tin của anh em cũng trống rỗng” (1 Cr 15,13-14).

Anh chị em thân mến, cầu nguyện cho những người đã qua đời được an nghỉ chính là cử hành sự sống: trước hết là sự sống phục sinh của Đức Kitô, Chúa chúng ta; rồi nhờ ân sủng của Người, là chính sự sống của chúng ta, được phục sinh trong Người. Hy tế Thánh Thể là việc tưởng niệm cuộc Vượt Qua của Người, qua đó Người đã cứu độ chúng ta bằng cách hiến mình vì chúng ta. Vì thế, chúng ta đừng để việc tưởng nhớ những người đã qua đời chỉ còn là nỗi hoài niệm. Trong đức tin, chúng ta hãy chiêm ngắm mầu nhiệm sự chết mà không sợ hãi, bởi Chúa hằng sống, Người đang chờ đợi chúng ta và đã dọn sẵn cho chúng ta một chỗ trong nhà Cha của Người (x. Ga 14,2-3).

Hội Thánh cử hành hành vi phó thác và hy vọng này trong mầu nhiệm các thánh cùng thông công. Khi cầu nguyện cho những người đã qua đời, chúng ta không chỉ cầu nguyện cho họ, mà còn cầu nguyện cùng với họ, được đưa vào một mối tương giao hỗ tương mà Chúa Thánh Thần làm cho sống động trong tâm hồn chúng ta. Hội Thánh là mầu nhiệm hiệp thông giữa Đức Kitô là Đầu và chúng ta là các chi thể của Người: từ nơi Người, chúng ta đón nhận sự sống. Sự hiệp thông này liên kết các phúc nhân đang chiêm ngưỡng dung nhan Thiên Chúa với tất cả những ai, trên trời hay dưới đất, đang tiến về đích điểm rạng ngời ấy.

Anh chị em thân mến, trong Đức Kitô, sự chết không phá vỡ những mối dây liên kết giữa chúng ta. Trái lại, sự chết biến đổi những mối dây ấy, đưa chúng vào một chiều kích mới, chỉ có thể hiểu được trong mầu nhiệm tình yêu của Người — tình yêu đã hiến trao đến cùng trên thập giá và được tuôn đổ sau chiến thắng Vượt Qua của Người. Vì thế, khi đón nhận tình yêu của Chúa Phục Sinh trong Bí tích Thánh Thể, chúng ta hãy gìn giữ và vun đắp sự hiệp thông này suốt hành trình đời mình, để khi đến giờ của chúng ta, chúng ta cũng được đón nhận lời cầu nguyện của những anh chị em còn đang lữ hành, và cùng toàn thể các thánh hưởng niềm hân hoan nơi quê trời.

Chuyển ngữ từ https://www.vatican.va/content/leo-xiv/en/homilies/2026/documents/20261105-messa-cardinali-defunti.html