Noi gương thánh bổn mạng Vinh sơn Phạm Hiếu Liêm trở thành những “chấm nối” viết tiếp trang sử Dòng

Ngày 7 tháng 11, toàn thể Giáo hội Việt Nam, cách riêng là gia đình học viện Dòng Thánh Tâm Huế, hân hoan mừng kính Thánh Linh mục, Tu sĩ Tử đạo Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm. Kính nhớ về cha thánh, chúng ta không chỉ chiêm bái một vị thánh vinh hiển đã được an hưởng niềm hạnh phúc trên thiên quốc. Nhưng chúng ta được mời gọi nhìn vào một “dấu chấm son” chói ngời trên trang sử Giáo hội Việt Nam vào thế kỷ 18. Từ dấu chấm son kiên cường ấy, trong tâm hồn chúng ta, đặc biệt là với các anh em trong đoàn Học viện sẽ vang lên một tiếng gọi khẩn thiết, đánh động vào tâm hồn: noi gương thánh bổn mạng trở thành những “chấm nối” viết tiếp trang sử Dòng.

Nếu dấu chấm đứng một mình thì nó chỉ là một dấu chấm hết. “ Bổn phận ” của nó là khép lại một câu văn và stop tư duy của chúng ta. Nhưng nếu chúng ta đặt thêm những dấu chấm tiếp theo thì lại là con đường mở ra những suy nghĩ. Và càng nhiều dấu chấm đặt liên tiếp nhau sẽ tạo thành một đường thẳng. Khi những đường thẳng ấy giao nhau, chúng sẽ dệt nên một bức tranh hoàn chỉnh. Để trang sử dâng hiến và loan báo Tin Mừng của những người sống đời thánh hiến nói chung và của anh em tu sĩ Thánh tâm nói riêng không bị “ bỏ lửng ”, mỗi người cần ý thức và sống trọn vẹn căn tính của một ” dấu chấm nối”.

Nhìn lại hành trình 41 năm dương thế của Thánh Vinh Sơn Phạm Hiếu Liêm, chúng ta thấy ngài không tự nhiên mà trở thành một vị anh hùng đức tin uy dũng. Cuộc đời của ngài là chuỗi những sự tiếp nối kỳ diệu. Ngài thừa hưởng dòng máu đạo hạnh, trung kiên từ người cha thân yêu và người mẹ đức độ tại quê hương Giáo họ Thôn Đông, thuộc Vương Cung Thánh Đường Phú Nhai, Giáo phận Bùi Chu. Ngài tiếp nối lòng can đảm kiên cường của các vị thừa sai khi dám xuống thuyền, vượt đại dương sang học viện Thánh Juan de Letran và Đại học Santo Tomas tại Manila để thụ huấn tri thức và linh đạo Đa Minh. Từng ấy thôi cũng đủ để chúng ta thấy rằng thánh nhân chính là một “chấm nối” hoàn hảo tiếp nhận ngọn lửa từ các bậc tiền nhân đi trước. Ngài trân trọng căn tính của một tu sĩ Dòng thuyết giáo, trân trọng chiếc áo dòng mà Ngài mang trên mình.

Về phần chúng ta- những tu sĩ Thánh Tâm Huế, chúng ta đều được thừa hưởng một gia tài thiêng liêng cao quý, được chắt chiu vun đắp từ chính mồ hôi, nước mắt, thậm chí là những hy sinh khó nhọc của Đấng sáng lập, của các bậc cha anh và biết bao người âm thầm đi trước. Từng góc nhỏ trong căn nhà chúng ta đang ở, từng trang sách dẫu có ngả màu hay đang dần mục nát cũng đều thấm đượm tình yêu của các ngài. Một “chấm nối” đúng nghĩa trước hết phải biết cúi đầu cảm tạ quá khứ. Nếu một người tu sĩ trẻ sống thiếu lòng biết ơn, quên đi truyền thống của Hội dòng, sống buông thả và coi thường những luật dòng. Thì chẳng phải người anh em đó đang tự làm đứt gãy sợi dây liên kết với cội nguồn sao? Nhưng cũng đừng bao giờ để mình là dấu chấm hết và không muốn những dấu chấm khác đứng bên cạnh. Chúng ta cần nối kết chặt chẽ với quá khứ để hiểu mình là ai và mình cần phải giữ gìn điều gì.

Có một tích truyện rất nổi tiếng của cha thánh Vinh sơn Liêm như sau: Năm 1773, đứng trước nhà vua, các quan tướng và các đại diện uyên bác của ba tôn giáo lớn thời bấy giờ là Khổng giáo, Phật giáo và Lão giáo, Cha thánh Vinh Sơn Liêm đã đứng ở vị trí của một “chấm nối” lịch sử. Ngài không dùng sự định kiến, không dùng những lời lẽ bài xích hay bạo lực, nhưng bằng tri thức thần học uyên thâm, bằng thái độ đối thoại hòa nhã và bằng một tình yêu tôn trọng, ngài đã bắc một cây cầu đưa ánh sáng Tin Mừng hội nhập vào nền văn hóa Á Đông. Ngài nối kết lòng mến Chúa với chữ “Hiếu” đối với đấng sinh thành, làm cho những người ngoại giáo thời đó cũng phải nghiêng mình kính phục. Giữa một thời đại tràn ngập những ý thức hệ lệch lạc, những trào lưu thực dụng và tương đối, anh em học viện Thánh Tâm Huế phải nỗ lực học tập. Học không phải để tìm kiếm bằng cấp hay danh vọng, mà học để biến tri thức thành công cụ đối thoại, thành ánh sáng đích thực phá tan bóng tối của sự vô minh, nên như những môn đệ thừa sai dẫn đưa con người thời đại về với chân lý vẹn toàn là chính Chúa. Bên cạnh đó, đời sống cộng đoàn tu trì phải là một “chấm nối” của sự hiệp thông. Khi chúng ta biết bao dung cho những khuyết điểm của nhau, biết ngồi lại chia sẻ những câu chuyện vui buồn, biết cùng nhau dâng lời kinh nguyện, là chúng ta đang góp phần cùng Mẹ Giáo hội nối kết những rạn nứt của nhân loại. Tử đạo hôm nay của người tu sĩ không phải là chết một lần dưới lưỡi gươm, mà là sự “sát tế” cái tôi mỗi ngày, là việc can đảm tắt đi chiếc điện thoại thông minh để bước vào nhà nguyện, là việc từ bỏ những tiện nghi, những ham muốn thế tục để trung thành với ba lời khuyên Tin Mừng, là nụ cười nhẫn nại khi gặp những nghịch cảnh không mong muốn trong bổn phận học tập hay thi hành sứ vụ. Đó cũng chính là cách chúng ta viết tiếp trang sử Dòng bằng những nét mực của sự hy sinh hằng ngày.

Nếu cây bút bị khô mực thì nét chữ sẽ không đẹp. Còn nếu cây bút hết mực thì đương nhiên sẽ chẳng có trang sử nào được viết tiếp. Ước mong sao từng anh em trong đoàn học viện của Dòng Thánh Tâm Huế luôn giữ được sự tươi vui và cảm nhận được niềm hạnh phúc đích thực trong đời dâng hiến. Nhờ đó, anh em nên như những cây viết nhỏ bé khiêm tốn trong tay Thiên Chúa. Chính Ngài sẽ chỉ dẫn cho chúng ta những nét chấm hữu ích, bởi dù là một nét chấm nhỏ bé thì ở trong bàn tay của Ngài cũng không bao giờ vô nghĩa.

Nguyện xin cha thánh Vinh sơn Phạm Hiếu Liêm cầu cùng Chúa nâng đỡ cho những yếu đuối của phận người nơi mỗi anh em chúng con. Xin cho chúng con dù ở trong hoàn cảnh nào cũng kiên định trở thành dấu chấm nối kết tình Chúa cho tình người và cho tình người với nhau. Để rồi một ngày kia, chúng con có thể tự hào rằng sợi chỉ đỏ thiêng liêng, những trang sách quý giá của lịch sử Dòng là những trang sử hào hùng đẹp đẽ cho Thiên Chúa và cho Giáo hội.

Angelo Trần