Chủ đề Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội Lần thứ 60 năm 2026

Thứ Hai, ngày 29 tháng Chín năm 2025, Phòng Báo chí Tòa Thánh cho biết Đức Thánh cha Lêô XIV đã chọn chủ đề cho Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội Lần thứ 60, cử hành vào tháng Năm năm 2026, là: “Gìn giữ tiếng nói và gương mặt con người”.

Phúc Nhạc | RVA

Thông cáo giải thích đi kèm khẳng định rằng: “Trong các hệ sinh thái truyền thông ngày nay, công nghệ ảnh hưởng đến sự tương tác một cách chưa từng có trước đây – từ các thuật toán chọn lọc nội dung trong bảng tin cho đến trí tuệ nhân tạo có thể soạn thảo toàn bộ văn bản và cuộc trò chuyện. Nhân loại ngày nay có những khả năng mà chỉ vài năm trước còn không thể tưởng tượng được. Nhưng mặc dù những công cụ này mang lại hiệu quả và phạm vi tiếp cận rộng lớn, chúng không thể thay thế những khả năng đặc thù của con người, như sự đồng cảm, luân lý và trách nhiệm đạo đức. Truyền thông công cộng đòi hỏi sự phán đoán của con người, chứ không chỉ là những mô thức dữ liệu. Thách đố đặt ra là làm sao đảm bảo cho chính nhân loại vẫn là chủ thể dẫn dắt. Tương lai của truyền thông phải đảm bảo rằng máy móc chỉ là công cụ phục vụ và kết nối đời sống con người, chứ không trở thành sức mạnh làm xói mòn tiếng nói con người.

Chúng ta có những cơ hội lớn. Đồng thời, những rủi ro cũng là thực tế. Trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra nội dung hấp dẫn nhưng sai lệch, mang tính thao túng và gây hại; có thể lặp lại các định kiến và khuôn mẫu vốn có trong dữ liệu huấn luyện; và có thể khuếch đại thông tin sai lệch bằng cách giả mạo giọng nói và gương mặt con người. Nó cũng có thể xâm phạm quyền riêng tư và sự thân mật của con người mà không có sự đồng thuận. Sự lệ thuộc quá mức vào trí tuệ nhân tạo sẽ làm suy yếu tư duy phản biện và khả năng sáng tạo, trong khi việc kiểm soát độc quyền những hệ thống này lại dấy lên lo ngại về việc tập trung quyền lực và bất bình đẳng.

Vì thế, ngày càng cấp thiết phải đưa vào hệ thống giáo dục các kiến thức về truyền thông, đồng thời bổ sung thêm cả việc giáo dục về lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (MAIL, tức là Media and Artificial Intelligence Literacy). Là người Công giáo, chúng ta có thể và phải đóng góp phần của mình để mọi người – nhất là người trẻ – có được khả năng tư duy phản biện và lớn lên trong tự do của tinh thần”.