Đức Thánh Cha chuẩn nhận việc tấn phong Giám mục thứ hai tại Trung Quốc trong một tuần theo Thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Bắc Kinh

Việc truyền chức Giám mục cho Đức cha Phanxicô Xaviê Đoàn Vĩnh Khôn (Francis Xavier Duan Yongkun) với tư cách là Giám mục phó Giáo phận Bameng là bổ nhiệm giám mục mới nhất được thực hiện theo thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Linh mục Phanxicô Xaviê Đoàn Vĩnh Khôn đã được truyền chức Giám mục vào thứ Tư với tư cách là Giám mục phó Giáo phận Bameng, thuộc Khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc, sau khi được Đức Thánh Cha Lêô XIV bổ nhiệm vào ngày 15 tháng 6 theo thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Việc truyền chức Giám mục cho Đức cha Đoàn là lần thứ hai liên quan đến các bổ nhiệm giám mục được Tòa Thánh công bố chỉ trong vòng một tuần.

Đức Thánh Cha cũng đã bổ nhiệm Linh mục Giuse Trương Ngạn Phong (Joseph Chang Yanfeng) làm Giám mục mới của Giáo phận Chifeng, một giáo phận khác thuộc Nội Mông, vào ngày 15 tháng 6. Đức cha Trương cũng được truyền chức Giám mục vào thứ Tư. Tuy nhiên, Tòa Thánh chỉ công bố việc bổ nhiệm ngài vào ngày 22 tháng 7, trong khi việc bổ nhiệm Đức cha Đoàn mới được công bố trong tuần này.

Phòng Báo chí Tòa Thánh cho biết Đức cha Đoàn, 45 tuổi, được bổ nhiệm làm Giám mục phó Giáo phận Bameng sau khi Đức Thánh Cha phê chuẩn ứng viên này theo các thủ tục được quy định trong thỏa thuận giữa Vatican và Bắc Kinh về việc bổ nhiệm các giám mục tại Trung Quốc.

Tiểu sử

Đức cha Đoàn sinh ngày 6 tháng 12 năm 1980 tại Hàng Cẩm Hậu Kỳ (Hangjin Houqi), Nội Mông.

Ngài theo học tại Đại Chủng viện Hà Bắc từ năm 2000 đến năm 2007.

Sau đó, từ năm 2008 đến năm 2013, ngài tiếp tục học tập tại Đại học Bắc Kinh và Đại học Ngoại ngữ Bắc Kinh.

Ngày 1 tháng 1 năm 2011, ngài được truyền chức linh mục cho Giáo phận Bameng. Từ năm 2013 đến năm 2016, ngài tiếp tục theo học tại Đại học Công giáo Phụ Nhân (Fu Jen Catholic University) ở Đài Loan.

Sau khi trở về giáo phận, ngài đảm nhiệm chức vụ Giám đốc Trung tâm Đào tạo của giáo phận từ năm 2016 đến năm 2020. Sau đó, ngài được bổ nhiệm làm Tổng Đại diện Giáo phận Bameng và cha sở Nhà thờ Chính tòa của giáo phận, các chức vụ mà ngài đảm nhiệm cho đến khi được bổ nhiệm làm Giám mục.

Việc truyền chức Giám mục cho Đức cha Đoàn đánh dấu thêm một bước tiến trong sự hợp tác giữa Tòa Thánh và chính quyền Trung Quốc về việc bổ nhiệm các giám mục.

Thỏa thuận song phương, được ký lần đầu tiên vào năm 2018, điều chỉnh quy trình tuyển chọn và công nhận các giám mục Công giáo tại Trung Quốc.

Tòa Thánh và Trung Quốc đã không còn quan hệ ngoại giao kể từ năm 1951, sau khi chính quyền cộng sản của Mao Trạch Đông lên nắm quyền. Sau đó, người Công giáo tại Trung Quốc bị chia thành hai thành phần: một bên thuộc Hiệp hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc do nhà nước kiểm soát, và một bên là cộng đoàn Công giáo hầm trú vẫn trung thành với Rôma.

Toàn văn thỏa thuận năm 2018 chưa bao giờ được công bố. Thỏa thuận được gia hạn hai năm một lần cho đến năm 2024, khi hai bên quyết định gia hạn thêm bốn năm, kéo dài đến năm 2028.

Theo những điều khoản được công khai biết đến, Đức Giáo hoàng vẫn giữ quyền quyết định cuối cùng đối với việc bổ nhiệm các giám mục tại Trung Quốc và có quyền bác bỏ những ứng viên do Bắc Kinh đề cử. Về phần mình, Tòa Thánh đồng ý không bổ nhiệm giám mục nếu chưa có sự chấp thuận trước của chính phủ Trung Quốc.

Những căng thẳng trong thời gian Tòa Thánh trống ngôi Giáo hoàng

Trong khoảng thời gian từ khi Đức Thánh Cha Phanxicô qua đời đến khi Đức Thánh Cha Lêô XIV được bầu chọn, chính quyền Trung Quốc đã đơn phương lựa chọn hai giám mục, trong đó có một vị cho một giáo phận vốn đã có giám mục được Tòa Thánh công nhận.

Ngày 28 tháng 4 năm 2025, Linh mục Ngô Kiến Lâm (Wu Jianlin) được các tổ chức Giáo hội do nhà nước Trung Quốc kiểm soát bầu làm Giám mục phụ tá Thượng Hải. Ngày hôm sau, Linh mục Lý Kiến Lâm (Li Jianlin) được chọn làm Giám mục Giáo phận Tân Hương (Xinxiang), tỉnh Hà Nam.

Việc lựa chọn cha Lý đã gây nhiều tranh luận vì Tòa Thánh đã công nhận Đức cha Giuse Trương Vệ Trụ (Joseph Zhang Weizhu) là Giám mục hợp pháp của giáo phận này.

Mặc dù các quyết định trên có thể đã được chuẩn bị trước khi Đức Thánh Cha Phanxicô qua đời, nhưng thời điểm công bố đã thu hút sự chú ý của nhiều nhà quan sát.

Hãng tin AsiaNews nhận định rằng những quyết định này gửi đi một thông điệp rõ ràng từ Đảng Cộng sản Trung Quốc: việc Tòa Thánh trống ngôi Giáo hoàng sẽ không ảnh hưởng đến hoạt động của Giáo hội Công giáo tại Trung Quốc.

Với việc bổ nhiệm và truyền chức Giám mục cho Đức cha Đoàn, đến nay đã có 16 giám mục Công giáo Trung Quốc được truyền chức theo thỏa thuận tạm thời giữa Trung Quốc và Tòa Thánh, được ký kết dưới triều đại của Đức Thánh Cha Phanxicô.

Các bổ nhiệm giám mục tại Trung Quốc dưới triều Đức Thánh Cha Lêô XIV

Đức Thánh Cha Lêô XIV đã theo dõi sát sao việc bổ nhiệm và truyền chức các giám mục tại Trung Quốc. Với nhiều năm kinh nghiệm trong sứ vụ truyền giáo và mục vụ, ngài đặc biệt quan tâm đến việc người Công giáo tại Trung Quốc có thể sống đức tin trong bình an, loan báo Tin Mừng và góp phần hàn gắn những chia rẽ vẫn còn tồn tại trong Giáo hội địa phương.

Ngài cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc gìn giữ sự hiệp thông trong Giáo hội và sự hiệp nhất với Đấng kế vị Thánh Phêrô, dấu chỉ hữu hình bảo đảm sự hiệp thông giữa các giám mục với Giáo hội hoàn vũ.

Ngay từ đầu triều đại giáo hoàng của mình, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã xúc tiến nhiều bổ nhiệm giám mục tại Trung Quốc và trao các trách nhiệm mới cho những giám mục đã được truyền chức trước đó.

Ngày 11 tháng 6 năm 2025, Vatican công bố việc chính quyền dân sự công nhận và cử hành nghi thức nhậm chức của Đức cha Giuse Lâm Vân Đoàn (Joseph Lin Yuntuan) với tư cách là Giám mục phụ tá Giáo phận Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến. Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm ngài vào ngày 5 tháng 6. Đức cha Lâm hoan nghênh quyết định này và bày tỏ thiện chí cộng tác trong sứ vụ mục vụ của giáo phận.

Ngày 8 tháng 7 năm 2025, Đức Thánh Cha Lêô XIV giải thể hai giáo phận Xuanhua và Xiwanzi, vốn được Đức Giáo hoàng Piô XII thiết lập vào năm 1946, đồng thời thành lập Giáo phận Zhangjiakou mới, là giáo phận trực thuộc Tổng Giáo phận Bắc Kinh.

Hai tháng sau, ngày 10 tháng 9, Linh mục Giuse Vương Chính Quý (Joseph Wang Zhengui), người được Đức Thánh Cha bổ nhiệm làm Giám mục tiên khởi của giáo phận mới, đã được truyền chức Giám mục.

Linh mục Inhaxiô Ngô Kiến Lâm (Ignatius Wu Jianlin) được truyền chức Giám mục phụ tá Thượng Hải vào ngày 15 tháng 10 năm 2025, sau khi được Đức Thánh Cha Lêô XIV bổ nhiệm vào ngày 11 tháng 8.

Linh mục Phanxicô Lý Kiến Lâm (Francis Li Jianlin) được truyền chức Giám mục Giáo phận Tân Hương, tỉnh Hà Nam, vào ngày 5 tháng 12 năm 2025, sau khi được Đức Thánh Cha bổ nhiệm vào ngày 11 tháng 8.

Nguồn tin: https://www.ewtnnews.com/vatican/pope-confirms-second-chinese-bishop-in-a-week-under-vatican-beijing-agreement