Các nhà mục vụ giới trẻ Công giáo đang đảm nhận những vai trò ngày càng phức tạp

Một báo cáo nghiên cứu mới cho thấy, nhìn chung, các thế hệ trẻ đang đảm nhận vai trò mục vụ có nhiều mối quan tâm hơn trước những đòi hỏi của sứ vụ ngày nay. Theo kết quả nghiên cứu của Ministry Training Source (MTS), những người phục vụ trong mục vụ giới trẻ và giới trẻ trưởng thành của Giáo hội Công giáo đang phải gánh vác nhiều trách nhiệm hơn và đối diện với những thách đố mới trong việc đồng hành với người trẻ giữa bối cảnh mục vụ không ngừng thay đổi.

Nghiên cứu cho thấy các thế hệ lãnh đạo mục vụ trẻ hiện đang đảm nhận những vai trò ngày càng đa dạng và phức tạp, đồng thời thường phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực mục vụ khác nhau. Họ cũng bày tỏ những mối bận tâm liên quan đến mức lương, sự rõ ràng trong vai trò cũng như tính bền vững lâu dài của sứ vụ.

Tuy vậy, bất chấp những khó khăn ấy, phần lớn vẫn cho biết công việc mục vụ mang lại cho họ niềm vui.

Trong số các nhà lãnh đạo mục vụ được MTS khảo sát trong nghiên cứu năm 2024, có 87% cho biết sứ vụ của họ “thường xuyên” hoặc “luôn luôn” mang lại niềm vui; 80% nhận định công việc mục vụ của mình “luôn luôn” hoặc “thường xuyên” đạt hiệu quả; và 65% cho biết họ “luôn luôn” hoặc “thường xuyên” nhận được sự nâng đỡ từ cộng đoàn cũng như có mạng lưới kết nối hỗ trợ.

Nghiên cứu do Charlotte McCorquodale, Chủ tịch MTS – một tổ chức phi lợi nhuận chuyên phục vụ các tổ chức mục vụ trong Giáo hội Công giáo – thực hiện.

Báo cáo mới nhất của tổ chức, mang tựa đề “Illuminating Trends: A Study of Pastoral Leaders Serving Catholic Youth and Young Adults 2000–2025” (Những xu hướng nổi bật: Nghiên cứu về các nhà lãnh đạo mục vụ phục vụ giới trẻ và người trẻ Công giáo giai đoạn 2000–2025), tổng hợp kết quả từ năm cuộc khảo sát quy mô toàn quốc. Báo cáo bao gồm các cuộc phỏng vấn và khảo sát từ một nghiên cứu định tính giai đoạn 2022–2023 với 127 nhà lãnh đạo mục vụ, cùng khảo sát năm 2024 trên 757 người đang phục vụ mục vụ và 49 người từng đảm nhận vai trò này.

Các kết quả cũng được đối chiếu với những nghiên cứu trước đây được thực hiện vào các năm 2000, 2008 và 2016.

Những “điểm áp lực” trong mục vụ giới trẻ

Nghiên cứu xác định ba “điểm áp lực” chính mà những người phục vụ mục vụ giới trẻ và người trẻ trưởng thành đang phải đối diện.

Theo bà McCorquodale, những áp lực này tích tụ từ khối lượng công việc ngày càng lớn cùng những thách đố trong sứ vụ. Bà hy vọng các cộng đoàn sẽ sử dụng kết quả nghiên cứu để đánh giá thực trạng mục vụ của mình, nhận diện các điểm áp lực và tìm giải pháp cải thiện.

Điểm áp lực đầu tiên được bà gọi là “Nhiều hơn, nhiều hơn nữa” (More, More, More), phản ánh thực tế rằng các nhà mục vụ đang phải làm nhiều việc hơn, giải thích nhiều hơn và gánh vác nhiều trách nhiệm hơn trong khi số lượng tình nguyện viên cũng như người trẻ tham gia ngày càng giảm.

Nghiên cứu cho thấy ngày nay, trách nhiệm của người làm mục vụ không chỉ giới hạn trong việc tổ chức các sinh hoạt giới trẻ, mà còn bao gồm tuyển chọn tình nguyện viên, chuẩn bị lãnh nhận các bí tích, tổ chức các chương trình dành cho người trẻ trưởng thành, đồng hành với những người trẻ đang gặp khủng hoảng, đồng thời vẫn phải cố gắng duy trì sự cân bằng trong đời sống cá nhân.

McCorquodale cho biết phạm vi công việc ngày càng mở rộng này đã trở nên rất rõ ràng trong suốt quá trình nghiên cứu.

Bà chia sẻ với EWTN News:

“Việc xác định người này là ai, họ phục vụ ai, phục vụ bằng cách nào và chức danh của họ là gì… thực sự trở thành một thách thức. Rất nhiều người đang cùng lúc đảm nhận nhiều sứ vụ.”

Bà cho biết nhóm nghiên cứu đã đặt câu hỏi:

“Đâu là những vấn đề? Đâu là những thách đố mà người trẻ đang phải đối diện và mang đến trong thực tế mục vụ của quý vị?”

Theo bà, tại nhiều giáo xứ, người phụ trách mục vụ giới trẻ đã trở thành nguồn nâng đỡ chính của Giáo hội dành cho người trẻ Công giáo và “đôi khi họ là người lãnh đạo tuyến đầu duy nhất mà Giáo hội có trong lãnh vực mục vụ này.”

Bà nhận định:

“Tôi nghĩ vai trò của họ ngày càng mở rộng khi các nguồn lực của Giáo hội tại nhiều nơi ngày càng thu hẹp.”

Điểm áp lực thứ hai mang tên “Những thực tại đang thay đổi” (Shifting Realities), xuất phát từ những biến chuyển trong đời sống mục vụ. Các nhà lãnh đạo đang phải thích ứng với những thay đổi về văn hóa và các thách thức mới, đòi hỏi những phương thức mục vụ sáng tạo hơn.

McCorquodale nói:

“Khi văn hóa ngày càng trở nên phân cực hơn, khi cuộc sống phải đối diện với nhiều thử thách hơn, điều đó cũng làm gia tăng gánh nặng mà các nhà lãnh đạo mục vụ đang phải mang trên rất nhiều phương diện.”

Điểm áp lực cuối cùng được gọi là “Đánh giá sự phù hợp” (Testing Fit). Nghiên cứu cho thấy các nhà lãnh đạo trẻ ngày nay có nhiều kỳ vọng hơn so với các thế hệ trước. Họ cân nhắc giữa thời gian, thu nhập và sự cân bằng giữa công việc với cuộc sống khi phân định liệu có nên tiếp tục gắn bó với sứ vụ hay không.

Những mối quan tâm ngày càng gia tăng

Báo cáo cho thấy gần một phần tư số người tham gia khảo sát nhận định rằng việc thiếu đào tạo chuyên môn ảnh hưởng đáng kể đến công việc của họ.

So với năm 2016, tỷ lệ những người cho rằng vấn đề này “không đáng kể” đã giảm 10%, cho thấy nhu cầu đào tạo và hỗ trợ ngày càng lớn.

Việc tuyển chọn các tình nguyện viên trưởng thành cũng được xem là “một vấn đề lớn”. Đa số người tham gia khảo sát cho biết việc tìm kiếm những người trưởng thành sẵn sàng cộng tác trong mục vụ là một khó khăn đáng kể; chỉ có 6% cho rằng đây hoàn toàn không phải là vấn đề.

Việc thu hút giới trẻ và người trẻ trưởng thành tham gia sinh hoạt cũng được 89% người được hỏi xem là một mối quan tâm. Trong đó, 62% cho biết họ gặp khó khăn “đáng kể” hoặc “rất đáng kể” trong việc kết nối với người trẻ.

Gần 79% số người tham gia khảo sát nhận định ngân sách dành cho mục vụ giới trẻ còn thiếu hụt ở nhiều mức độ khác nhau; trong đó 20% cho biết đây là vấn đề “rất nghiêm trọng”.

Bên cạnh đó, nhiều người cũng chia sẻ những khó khăn cá nhân phát sinh từ vai trò lãnh đạo.

Hầu như tất cả đều cho rằng áp lực về thời gian là gánh nặng đáng kể; chỉ 12% nhận định đây không phải là vấn đề.

Nhiều người cũng cho biết họ thường xuyên gặp tình trạng thiếu rõ ràng về vai trò. Có 72,5% cho biết họ “ít nhất đôi khi” phải giải thích hoặc biện minh về công việc mình đang làm; trong đó 32,5% phải làm điều này “thường xuyên” hoặc “gần như mọi lúc.”

Báo cáo nhận định rằng thực trạng này phản ánh “những vấn đề kéo dài về sự rõ ràng và việc nhìn nhận vai trò, đồng thời có thể là dấu hiệu cảnh báo liên quan đến căn tính mục vụ, quá trình hội nhập và sự phối hợp trong các cơ cấu giáo xứ và giáo phận.”

Tương tự, sự hỗ trợ từ các giáo phận cũng được đánh giá là chưa đồng đều; chỉ 30% cho biết giáo phận của họ “gần như luôn luôn” hoặc “luôn luôn” hỗ trợ cách hiệu quả.

Sự khác biệt giữa các thế hệ

Nghiên cứu ghi nhận những khác biệt đáng chú ý giữa các thế hệ lãnh đạo mục vụ. Nhìn chung, các nhà lãnh đạo trẻ bày tỏ nhiều mối quan tâm hơn trước những đòi hỏi của sứ vụ so với các thế hệ lớn tuổi.

Trong khảo sát năm 2024:

• 17% thuộc thế hệ Baby Boomers (từ 60 tuổi trở lên);

• 30% thuộc Thế hệ X (44–59 tuổi);

• 41% thuộc Millennials (28–43 tuổi);

• 12% thuộc Thế hệ Z (21–27 tuổi).

Có tới 70% người thuộc Thế hệ Z cho rằng mục vụ dành cho giới trẻ “thường xuyên” hoặc “luôn luôn” cần được đổi mới hoàn toàn.

Đây cũng là nhóm dự kiến gắn bó với sứ vụ trong thời gian ngắn nhất; 72% cho biết họ chỉ dự định tiếp tục phục vụ trong vòng 5 năm hoặc ít hơn.

Những lý do phổ biến nhất khiến Thế hệ Z cân nhắc rời bỏ sứ vụ là mất cân bằng giữa công việc và cuộc sống (48%), mức lương chưa tương xứng (47%) và áp lực về thời gian (36%).

Đối với Millennials, nghiên cứu cũng cho thấy dấu hiệu suy giảm cam kết lâu dài. Dù 57% dự định tiếp tục phục vụ trên 5 năm, nhưng xu hướng đã chuyển từ việc xem đây là sự nghiệp lâu dài sang những cam kết trong thời gian trung hạn.

Chỉ 32% Millennials cho biết họ dự định gắn bó trên 10 năm, giảm 8% so với nghiên cứu năm 2016.

Những lý do chính khiến Millennials cân nhắc rời bỏ sứ vụ gồm: thu nhập và phúc lợi chưa phù hợp (37%), áp lực về thời gian (29%), mong muốn có sự cân bằng tốt hơn giữa công việc và gia đình (26%), cùng với thiếu sự hỗ trợ từ cha xứ hoặc người quản lý (23%).

Trong khi đó, 41% người thuộc Thế hệ X và 75% Baby Boomers cho biết nghỉ hưu là lý do chính khiến họ rời khỏi công việc mục vụ.

Chỉ một tỷ lệ nhỏ hơn ở Thế hệ X xem áp lực thời gian (24%) và thu nhập chưa tương xứng (21%) là lý do rời bỏ sứ vụ, thấp hơn đáng kể so với các thế hệ trẻ.

Hướng đi trong tương lai

Để giải quyết những điểm áp lực mà nghiên cứu đã chỉ ra, McCorquodale đề xuất ba hướng hành động.

Báo cáo khuyến nghị các cộng đoàn thu hẹp khoảng cách về đội ngũ lãnh đạo, đổi mới việc đào tạo và nâng cao hiệu quả mục vụ, đồng thời xây dựng sự rõ ràng và tính bền vững trong vai trò lãnh đạo.

Nhằm hỗ trợ các giáo phận, giáo xứ và các nhóm mục vụ, MTS đã xây dựng một bộ tài liệu gồm báo cáo nghiên cứu cùng chuỗi hướng dẫn đối thoại, giúp các cộng đoàn cùng phân tích dữ liệu và nhận diện những gánh nặng mà các nhà lãnh đạo mục vụ đang trải qua.

McCorquodale chia sẻ:

“Tôi mong nghiên cứu này giống như những ô cửa kính màu trong nhà thờ phản chiếu ánh nắng và những đám mây. Tôi hy vọng mọi người sẽ nhìn qua lăng kính của nghiên cứu này để tự hỏi: ‘Điều này có đúng với kinh nghiệm của cộng đoàn chúng ta không? Điều gì đúng? Đâu là những điểm áp lực?'”

Bà nhấn mạnh rằng các cộng đoàn nên sử dụng nghiên cứu như một lăng kính để xem xét những áp lực mà các nhà lãnh đạo mục vụ giới trẻ đang phải đối diện.

“Không có một giải pháp chung áp dụng cho mọi nơi. Chính vì thế, đối thoại là yếu tố cốt lõi của mọi sự đổi mới.”

Bà kết luận:

“Chúng ta cần bắt đầu nói về những vấn đề quan trọng này, không chỉ giữa cha xứ và người phụ trách mục vụ, mà với cả một nhóm người có thể cùng nhau xây dựng nền tảng cho tương lai của cộng đoàn, giáo xứ, giáo phận, phong trào hay tổ chức.”

Chuyển ngữ từ EWTN NEWS