Đức Giáo hoàng Lêô XIV gặp Tổng thống Angola, kêu gọi quốc gia hướng đến công ích

Ngày 18 tháng 4, tại Luanda, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã kêu gọi các nhà lãnh đạo và người dân Angola “loại bỏ những cản trở đối với sự phát triển con người toàn diện”, mời gọi họ chọn con đường công ích, chống lại các lợi ích mang tính khai thác và gìn giữ niềm hy vọng cùng niềm vui — những giá trị mà ngài cho là một trong những kho tàng quý giá nhất của châu Phi.

Đức Thánh Cha phát biểu tại dinh tổng thống trong cuộc gặp với chính quyền, xã hội dân sự và đoàn ngoại giao — sự kiện công khai đầu tiên trong chặng dừng tại Angola của chuyến tông du châu Phi.

Đến Luanda trước đó cùng ngày, Đức Giáo hoàng di chuyển bằng xe giáo hoàng giữa đám đông hân hoan dọc theo lộ trình dẫn đến dinh tổng thống. Ngài cũng đã có cuộc gặp riêng với Tổng thống João Lourenço trước khi đọc diễn văn.

Mở đầu bài phát biểu, Đức Thánh Cha bày tỏ sự liên đới với các nạn nhân của những trận mưa lớn và lũ lụt gần đây.

“Trước khi tiếp tục, tôi xin bảo đảm lời cầu nguyện của tôi cho các nạn nhân của những trận mưa lớn và lũ lụt đã xảy ra tại tỉnh Benguela, và bày tỏ sự gần gũi với các gia đình đã mất nhà cửa,” ngài nói. “Tôi cũng biết rằng anh chị em, người dân Angola, đang hiệp nhất trong một chuỗi liên đới lớn lao với những người bị ảnh hưởng.”

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Angola đang đối diện với nhiều căng thẳng xã hội, bao gồm các cuộc biểu tình năm ngoái liên quan đến giá nhiên liệu, những chỉ trích của các Giám mục về tình trạng tham nhũng kéo dài, và các trận lũ gây thiệt hại nghiêm trọng hồi đầu tháng 4.

Trong bài diễn văn, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh các chủ đề quen thuộc trong chuyến tông du châu Phi của ngài: hòa bình, hòa giải, công ích và phê phán việc khai thác châu lục vì lợi ích cá nhân.

Phát biểu bằng tiếng Bồ Đào Nha, ngài ca ngợi người dân Angola sở hữu “những kho tàng không thể mua hay tước đoạt”.

“Đặc biệt, nơi anh chị em có một niềm vui mà ngay cả những hoàn cảnh khó khăn nhất cũng không thể dập tắt,” ngài nói. Niềm vui ấy “không xa lạ với nỗi buồn, sự phẫn nộ, thất vọng và thất bại,” nhưng vẫn được tái sinh nơi những người khước từ “sự cám dỗ của của cải”.

Đức Thánh Cha cũng mạnh mẽ phê phán các hình thức khai thác châu Phi.

“Anh chị em biết rõ rằng quá thường xuyên người ta đã nhìn — và vẫn tiếp tục nhìn — đến vùng đất của anh chị em để cho đi, hoặc thường là để lấy đi,” ngài nói. “Cần phải phá vỡ vòng luẩn quẩn của các lợi ích này, vốn biến thực tại, và cả sự sống, thành hàng hóa.”

Ngài mô tả niềm vui và hy vọng của châu Phi như những “nhân đức mà tôi không ngần ngại gọi là ‘chính trị’”, bởi vì “người trẻ và người nghèo vẫn tiếp tục mơ ước và hy vọng”. Họ “không hài lòng với hiện tại, nhưng nỗ lực vươn lên, chuẩn bị đảm nhận trách nhiệm lớn lao và tích cực tham gia xây dựng tương lai”.

Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng sự biến đổi xã hội đích thực không thể bị áp đặt bởi ý thức hệ.

“Quả vậy, sự khôn ngoan của một dân tộc không thể bị bóp nghẹt bởi bất kỳ ý thức hệ nào, và khát vọng hướng tới vô hạn trong lòng con người là nguyên lý biến đổi xã hội sâu xa hơn mọi chương trình chính trị hay văn hóa,” ngài nói.

Ngài cho biết mình đến để “lắng nghe và khích lệ tất cả những ai đã chọn con đường thiện hảo, công lý, hòa bình, khoan dung và hòa giải”, đồng thời cầu nguyện “cho sự hoán cải của những ai chọn con đường ngược lại và cản trở sự phát triển hài hòa, huynh đệ”.

Đề cập đến nguồn tài nguyên phong phú của Angola, Đức Thánh Cha cảnh báo về một “logic khai thác” mang tính hủy diệt.

“Biết bao đau khổ, bao nhiêu cái chết, bao nhiêu thảm họa xã hội và môi trường phát sinh từ logic khai thác này!” ngài nói. Nó nuôi dưỡng “một mô hình phát triển mang tính loại trừ và phân biệt, nhưng lại tự cho mình là lựa chọn duy nhất”.

Ngài nhấn mạnh rằng châu Phi “cần khẩn thiết vượt qua những tình trạng xung đột và thù địch đang xé nát cơ cấu xã hội và chính trị của nhiều quốc gia, làm gia tăng nghèo đói và loại trừ”.

Theo Đức Giáo hoàng, chỉ có gặp gỡ mới làm cho sự sống triển nở, và đối thoại phải được đặt lên hàng đầu, ngay cả khi có bất đồng.

“Angola có thể đạt được sự phát triển lớn lao nếu trước hết những người có trách nhiệm tin tưởng vào sự phong phú đa dạng của đất nước,” ngài nói. “Đừng sợ bất đồng; đừng dập tắt ý tưởng của người trẻ hay ước mơ của người cao tuổi; hãy biết biến xung đột thành con đường đổi mới. Hãy đặt công ích trên mọi lợi ích riêng, đừng nhầm lẫn phần riêng với toàn thể. Lịch sử sẽ minh chứng cho anh chị em.”

Đức Thánh Cha tiếp tục nhấn mạnh đến vai trò của niềm vui và hy vọng, không chỉ như cảm xúc cá nhân mà còn như sức mạnh xã hội.

“Những kẻ chuyên chế tìm cách làm cho con người trở nên thụ động và u buồn; họ thích một dân chúng dễ bị điều khiển và phục tùng quyền lực,” ngài nói.

Ngược lại, “niềm vui đích thực giải thoát chúng ta”, và là “một hồng ân của Chúa Thánh Thần”.

“Niềm vui làm cho sự sống thêm mãnh liệt và xây dựng cộng đoàn,” Đức Thánh Cha nói. “Niềm vui mở ra những con đường ngay cả trong những hoàn cảnh tối tăm nhất.”

Kết thúc, ngài kêu gọi canh tân đời sống:

“Chúng ta hãy xét lại tâm hồn mình, bởi vì không có niềm vui thì không có canh tân; không có nội tâm thì không có tự do; không có gặp gỡ thì không có chính trị; không có tha nhân thì không có công lý.”

Đức Giáo hoàng khẳng định Giáo hội Công giáo mong muốn góp phần giúp Angola trở thành “một dự án của hy vọng”, đặc biệt qua việc thúc đẩy một mô hình chung sống công bằng tại các khu vực nghèo và vùng xa.

“Chúng ta hãy loại bỏ những cản trở đối với sự phát triển con người toàn diện, cùng làm việc và hy vọng bên cạnh những người bị thế giới loại bỏ nhưng được Thiên Chúa tuyển chọn,” ngài kết luận.

Chuyển ngữ từ ewtnnews