Đức Lêô XIV: Công lý phải được thúc đẩy bởi khôn ngoan, yêu thương và lòng thương xót

Đức Giáo Hoàng Lêô XIV đã đưa ra một suy niệm sâu sắc về khái niệm công lý và vai trò của nó, trong bài nói chuyện với các chuyên gia giáo luật và luật dân sự đang tham dự Năm Thánh Công Lý.

Trước đám đông các tín hữu hành hương tại Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Giáo Hoàng nhấn mạnh rằng: công lý là điều không thể thiếu, vừa cho sự phát triển trật tự của xã hội, vừa là một nhân đức cốt yếu, truyền cảm hứng và hướng dẫn lương tâm của mọi người.

Nhắc lại lời khuyên trong Kinh Thánh: “yêu công lý và tránh điều ác,” và định nghĩa truyền thống về công lý là “trao cho mỗi người điều thuộc về họ,” Đức Giáo Hoàng nói rằng ngay cả hình thức công lý này cũng “không làm thỏa mãn khát khao sâu xa” hiện diện trong mỗi người.

Phẩm giá con người và lợi ích chung

Đức Giáo Hoàng giải thích, công lý kết hiệp “nhân phẩm, các mối tương quan, và chiều kích cộng đồng, với các cấu trúc và quy tắc chung của nó”.

Ngài cũng nhắc nhớ rằng: công lý “trên hết là một nhân đức; tức là một khuynh hướng vững chắc và ổn định, điều chỉnh hành vi của chúng ta theo lý trí và đức tin,” bao gồm “việc kiên định và bền bỉ mong muốn trả cho Thiên Chúa và tha nhân những gì họ đáng được hưởng.”

Được mời gọi đến ‘một công lý cao hơn’

Tuy nhiên, trong khi công lý định hướng chúng ta “tôn trọng quyền của mỗi người” và thúc đẩy sự hòa hợp bảo tồn lợi ích chung, Đức Giáo Hoàng nói rằng: Tin Mừng nhắc đến “một công lý cao hơn… khiến lòng thương xót là chìa khóa giải nghĩa trong các mối quan hệ,” thúc đẩy con người biết tha thứ.

Ngài nói “Sức mạnh tha thứ chính là bản chất của giới răn yêu thương, xuất hiện như yếu tố cấu thành công lý, có khả năng kết hợp yếu tố siêu nhiên với yếu tố nhân linh.”

Đức Giáo Hoàng nói tiếp: “Công lý của Tin Mừng không quay lưng với công lý của con người, nhưng đặt vấn đề và định hình lại nó, thách thức nó luôn tiến xa hơn, vì nó thúc đẩy công lý hướng tới hòa giải.”

Nhiệm vụ không chỉ trừng phạt điều ác mà còn sửa chữa nó, Đức Giáo Hoàng nói, là “một nhiệm vụ khó khăn, nhưng không phải không thể đối với những ai… cam kết theo đuổi một lối sống không thể chê trách.”

Sau đó, nhận định rằng “những kỳ thị ngày càng gia tăng” dẫn tới “việc từ chối tiếp cận công lý”, Đức Giáo Hoàng giải thích rằng “bình đẳng đích thực không chỉ là bình đẳng hình thức trước pháp luật,” mà là “khả năng được trao cho mọi người để họ thực hiện khát vọng và thấy các quyền vốn thuộc về phẩm giá của họ được đảm bảo bởi một hệ thống giá trị chung.”

Yêu cầu về công lý trong trật tự quốc tế

Đặc biệt, Đức Giáo Hoàng lưu ý rằng: Năm Thánh “cũng mời gọi chúng ta suy ngẫm về một khía cạnh của công lý chưa được nhấn mạnh đầy đủ: đó là, trong thực tế, có rất nhiều quốc gia và dân tộc ‘đói khát công lý’ vì điều kiện sống của họ quá bất công và vô nhân đạo đến mức không thể chấp nhận được”.

Ngài áp dụng lời của Thánh Augustinô vào thực trạng thế giới hôm nay: “không có công lý, không thể quản lý Nhà nước được; không thể có luật pháp nơi một Nhà nước không thực sự có công lý.”

Và ngài nhấn mạnh rằng: công lý là nhân đức giúp cho người ta biết trả cho Thiên Chúa và tha nhân những gì họ đáng được hưởng. Vẫn trích dẫn lời Thánh Augustinô, Đức Giáo hoàng Lêô nói: “Vì vậy, xa lìa Thiên Chúa là đi ngược lại với công lý đích thực của con người.”

Và ngài kết luận: “Xin cho những lời nghiêm khắc của Thánh Augustinô truyền cảm hứng, giúp mỗi người chúng ta luôn thực thi trọn vẹn công lý khi phục vụ dân chúng, với ánh mắt hướng về Thiên Chúa, nhằm thể hiện đầy đủ công lý, quyền lợi, và phẩm giá con người.”