Đôi dòng suy tư dịp lễ giỗ lần thứ 77 của Đức Cha Đaminh Hồ Ngọc Cẩn- Bề trên tiên khởi Dòng Thánh Tâm Huế

Đức Cha Hồ Ngọc Cẩn khi còn nhỏ tên gọi là Hồ Ngọc Ca, em trai là Hồ Ngọc Vịnh, được sinh ra trong gia đình đơn chất quê nhà, cha làm nghề bốc thuốc, dạy học còn mẹ làm người nội trợ thanh bần chăm lo chồng con. Gia đình ông bà cố có được hai người con trai, ông cố không may mất sớm để lại cho người vợ trẻ hai đứa con thơ dại. Sau nỗi đau thương mất mát to lớn ấy, cả ba mẹ con lại phải khăn gói về quê ngoại sinh sống. Năm 1889, cậu Ca lên 13 tuổi, được cha già Thường nhận làm nghĩa tử và cho thi vào chủng viện An Ninh, Quảng Trị. Khi cha già Thường qua đời, cậu được trối lại cho linh mục Allys Lý lúc đó là cha sở Phủ Cam tiếp tục “chăm lo” đời sống thiêng liêng cũng như cùng đồng hành với cậu trên con đường dâng hiến tương lai. Trước ngày lãnh chức Năm, cậu đổi tên của mình từ Ca sang Cẩn với ý nghĩa tuyệt vời: dấu của  là mũ Giám mục, dấu hỏi là cây gậy giám mục, còn chữ N là chữ nhẫn, sau này ngài đã chọn khẩu hiệu giám mục của mình “  In Omni Patientia et doctrina- Hết tình nhẫn nhục, tận tâm giáo huấn” ( 2Tm 4,2).

Đức Cố Giám Mục Đaminh Maria Hồ Ngọc Cẩn là giám mục bản quốc thứ hai và là giám mục người Việt tiên khởi của giáo phận Bùi Chu. Ngài là người con của cố đô Huế, được thừa hưởng nền giáo dục và đời sống tốt lành nơi gia đình cũng như của tình làng nghĩa xóm, nhất là của các đấng bậc đồng hành trên con đường dâng hiến phải kể đến là Đức Cha nghĩa phụ Allys Lý, giám mục Giáo phận Huế. Ngài được nhắc đến và biết đến với trí thông minh cùng tài lãnh đạo rất đặc biệt. Ngay từ khi Đức Cha nghĩa phụ có ý sáng lập và khi đã được tòa thánh ân chuẩn thì Đức Cha Hồ lúc đó còn là linh mục của giáo phận Huế, đã được Đức Cha Lý trao nhiệm vụ làm bề trên tiên khởi, thay mặt cha chăm sóc cho đứa em tinh thần là Dòng “Anh Em Hèn Mọn Rất Thánh Trái Tim Đức Chúa Giêsu” (sau được gọi là Dòng Thánh Tâm Huế).

Được khai sinh, hình thành và phát triển trong suốt 100 năm qua, anh em Dòng Thánh Tâm Huế của mọi thế hệ qua các thời đại luôn mang trong mình tâm tình tạ ơn Thiên Chúa, tri ân đấng sáng lập, vị bề trên tiên khởi, các bậc tiền nhân cũng như tất cả những ai vì yêu mến Thánh Tâm Chúa và thương mến nhà Dòng đã luôn giành dụm những tình cảm chân thành và thương mến nhất cho anh em. Đó là một ân phúc vô cùng lớn lao và được kể như món quà vô giá nhưng không, mà Thiên Chúa tặng ban cho Dòng qua biết bao tấm lòng rộng mở của mọi người.

Trong tinh thần liên đới giữa những người con thiêng liêng của Đức Cha Tổ Phụ Allys, xin được tỏ lộ đôi dòng suy tư về vị bề trên tiên khởi và xin phép được xưng hô tên ngài cách thân thiện: Anh Cả Hồ.

Nhận trọng trách từ cha nghĩa phụ, Anh Cả Hồ đã không ngần ngại “ôm” lấy đứa em non nớt ngay từ những ngày đầu trứng nước, lận đận khó khăn với hiện tại đầy chông gai và tương lai thì mù mịt.

Anh Cả Hồ là một “ tu sĩ không tu phục”, ngày đêm lo lắng cho công việc nhà Chúa, dùng trí tinh anh của mình và những ơn riêng Chúa ban để săn sóc ngôi nhà chung, cho những ai đang vì Nước Chúa mà hiến dâng cuộc đời.

Anh Cả Hồ không chỉ là trạm trung chuyển ơn Chúa xuống cho mọi người qua thánh chức linh mục. Mà còn nên như người thợ vô danh nỗ lực từng ngày xây dựng cả về cơ sở vất chất cho mục đích giáo dục tri thức lẫn lâu đài đức tin của các anh em.

Anh Cả Hồ là một vị linh mục tràn đầy Thánh Thần Chúa, chấp nhận đi qua những cửa ải của sự chọn lựa an nhàn, để cùng đứa em tinh thần của mình “khởi nghiệp thiêng liêng”, là chu toàn thánh ý Chúa qua linh đạo rao giảng tin mừng cho muôn dân.

Anh Cả Hồ sống khiêm tốn và có tầm nhìn xa, không quan trọng vai vế hay chức vị, chỉ một tấm lòng vì Chúa vì Nước Trời, thánh thiện trong đời sống đạo và khôn ngoan trong cách ăn nết ở với mọi người.

……….

Nhìn lại 100 thước phim đã qua của Dòng, với tấm lòng biết ơn qua một vài cảm nghiệm, người viết xin được gửi gắm đôi dòng tâm sự để thêm một lần nữa tri ân Đấng Sáng Lập, tri ân Anh Cả Hồ, tri ân các bậc tiền nhân và thế hệ các anh đã đi trước.

Xin thắp nén hương lòng tưởng nhớ và bảy tỏ sự tự hào của đàn em về công trạng tuyệt vời mà các đấng bậc đã làm cho Dòng khi còn sinh thời. Là những người được thụ ơn, chúng con sẽ nhắc nhở nhau mỗi ngày sống tâm tình biết ơn không chỉ bằng lời cầu nguyện sớm tối mà bằng chính nỗ lực cố gắng cho công cuộc rao giảng Nước Chúa mỗi ngày.

Angelo Tran