Những người đoạt giải Nobel kêu gọi giải trừ vũ khí hạt nhân và đặt trí tuệ nhân tạo dưới sự kiểm soát của con người

Vatican News

Ngày 16/7/2026, tại Đồi Capitolinus, trụ sở Tòa Thị chính Roma, các chủ nhân Giải Nobel, chuyên gia quốc tế, nhà khoa học, lãnh đạo tôn giáo và cựu nguyên thủ quốc gia đã ký kết “Tuyên ngôn Roma vì một nền hòa bình không vũ trang và giải giới trong thời đại trí tuệ nhân tạo, vũ khí hạt nhân và các công nghệ mới”. Sự kiện khép lại Đại hội Toàn cầu các Chủ nhân Giải Nobel về Trí tuệ nhân tạo và Chiến tranh hạt nhân.

Đại hội quy tụ hơn 200 nhân vật hàng đầu trong các lĩnh vực hòa bình và trí tuệ nhân tạo, được khơi nguồn từ thông điệp Magnifica humanitas của Đức Thánh Cha Lêô XIV về việc bảo vệ con người trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo. Chương trình diễn ra từ ngày 14 đến 16/7, với các phiên họp tại Borgo Laudato si’ thuộc Vườn Giáo hoàng Castel Gandolfo và kết thúc bằng phiên họp trọng thể tại Roma.

Đức Hồng y Baldo Reina, Giám quản Giáo phận Roma, nhận định nhân loại đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử. Theo ngài, những tiến bộ khoa học mang lại nhiều cơ hội cho y tế, giáo dục, bảo vệ môi trường và xây dựng hòa bình, nhưng nếu thiếu nền tảng đạo đức và sự tôn trọng phẩm giá con người, chúng có thể trở thành công cụ thống trị và hủy diệt. Vì thế, mọi quyết định liên quan đến sự sống, chiến tranh và hòa bình phải luôn thuộc sự kiểm soát có trách nhiệm của con người, chứ không thể giao cho máy móc hay thuật toán.

Cha Andrea Ciucci, Chưởng ấn Hàn Lâm viện Giáo hoàng về Sự sống, lưu ý rằng trí tuệ nhân tạo cũng như năng lượng hạt nhân đều có thể được sử dụng để xây dựng hoặc phá hủy. Trong khi đó, Giáo sư David Gross, chủ nhân Giải Nobel Vật lý, cảnh báo nguy cơ chiến tranh hạt nhân hiện còn nghiêm trọng hơn ba thập niên trước, khi cuộc chạy đua vũ trang đang gia tăng và nhiều hiệp ước kiểm soát vũ khí đã không còn hiệu lực. Các diễn giả cùng kêu gọi các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân theo đuổi những chính sách giảm thiểu nguy cơ chiến tranh, đồng thời khẳng định rằng phẩm giá con người không bao giờ có thể bị thay thế bởi bất kỳ thuật toán nào.