Tại sao Chúa Giêsu thường được mô tả với Trái Tim ở bên ngoài thân mình?

Chúa Giêsu muốn trao ban Trái Tim của Người cho chúng ta, để trái tim chúng ta được cảm nếm ngọn lửa tình yêu của Người.

Một trong những hình ảnh nghệ thuật phổ biến nhất về Chúa Giêsu trong khoảng hai thế kỷ qua là hình ảnh Người để lộ Thánh Tâm hoặc trong một số trường hợp đang nâng Thánh Tâm trên tay mình.

Đối với nhiều người, đây là một hình ảnh khá đặc biệt, thậm chí có phần mạnh mẽ và gây ấn tượng sâu sắc. Tuy nhiên, điều gì đã khiến hình ảnh này trở nên phổ biến đến vậy? Nguồn gốc và ý nghĩa của nó là gì?

Dấu chỉ từ cạnh sườn bị đâm thâu của Đức Kitô

Trước hết, hình ảnh Trái Tim ở bên ngoài thân mình gợi nhớ đến cạnh sườn bị mở ra của Chúa Giêsu trên thập giá.

Sách Hướng dẫn về Lòng Đạo Bình Dân cho biết các Giáo phụ đã mời gọi các tín hữu chiêm ngắm mầu nhiệm Đức Kitô qua vết thương nơi cạnh sườn Người. Thánh Augustinô viết:

“Con đường dẫn đến đó đã được mở ra: Đức Kitô là cánh cửa. Cánh cửa ấy đã mở cho con khi cạnh sườn Người bị ngọn giáo đâm thâu. Hãy nhớ điều gì đã tuôn trào từ cạnh sườn ấy và hãy chọn nơi con muốn bước vào Đức Kitô. Từ cạnh sườn Đức Kitô khi Người hấp hối trên thập giá đã tuôn chảy máu và nước. Trong nước ấy là sự thanh tẩy của con; trong máu ấy là ơn cứu độ của con.”

Qua cạnh sườn bị mở ra ấy, vô vàn ân sủng thiêng liêng đã được ban tặng cho nhân loại, mở lối cho chúng ta tiến vào chính Thánh Tâm Chúa Giêsu.

Ý tưởng này cũng được diễn tả trong tác phẩm đạo đức thế kỷ XIX Lòng Sùng Kính Thánh Tâm Chúa Giêsu:

“Hỡi anh em, chúng ta hãy tiến vào Trái Tim đầy yêu thương ấy và đừng bao giờ rời xa nữa. Lạy Chúa con, nếu chỉ cần nhớ đến Thánh Tâm Chúa mà đã cảm nhận được niềm an ủi lớn lao như vậy, thì việc yêu mến Thánh Tâm cách dịu dàng, bước vào và ở lại trong đó mãi mãi còn hạnh phúc biết bao! Lạy Đức Giêsu đầy yêu thương, xin kéo con hoàn toàn vào Trái Tim thánh thiện ấy. Xin mở cho con Trái Tim đang có sức lôi cuốn mãnh liệt đối với con. Nhưng chẳng phải cạnh sườn đã mở ra của Chúa chính là lối vào dành cho con sao? Và chẳng phải chính vết thương nơi Thánh Tâm đang mời gọi con bước vào đó sao?”

Sự kết hợp giữa hai trái tim

Thứ đến, hình ảnh Thánh Tâm được tỏ lộ diễn tả khát vọng sâu xa của Chúa Giêsu muốn kết hợp với mỗi người chúng ta, đặc biệt là với chính trái tim chúng ta.

Vào thế kỷ XII, Thánh nữ Lutgardis of Aywières đã nhiều lần được thị kiến Chúa Giêsu và Thánh Tâm bị đâm thâu của Người. Trong một thị kiến nổi tiếng, thánh nữ đã trải nghiệm điều được gọi là “sự trao đổi trái tim”.

Chúa Giêsu hỏi ngài:

“Con muốn điều gì?”

Thánh nữ đáp:

“Con muốn Trái Tim của Chúa.”

Chúa Giêsu trả lời:

“Con muốn Trái Tim của Ta sao? Ta cũng muốn trái tim của con.”

Bấy giờ thánh nữ thưa lên:

“Lạy Chúa rất yêu dấu, xin nhận lấy trái tim con. Nhưng xin nhận lấy theo cách mà tình yêu từ Trái Tim Chúa được hòa quyện và kết hợp với trái tim con, để con chỉ còn sở hữu trái tim mình trong Chúa và để trái tim ấy luôn được an toàn dưới sự chở che của Chúa.”

Biểu tượng của tình yêu vô biên

Sau cùng, và cũng là điều quan trọng nhất, hình ảnh Thánh Tâm Chúa Giêsu ở bên ngoài thân mình diễn tả rằng tình yêu của Người dành cho nhân loại là vô hạn, không thể bị giam hãm hay giới hạn bởi bất cứ rào cản nào.

Trong thông điệp về lòng sùng kính Thánh Tâm Chúa Giêsu, Đức Giáo hoàng Pius XII đã nhắc lại ý nghĩa biểu tượng này:

“Trái Tim của Đức Kitô, hơn tất cả các chi thể khác trong thân thể Người, là dấu chỉ tự nhiên và biểu tượng của tình yêu vô bờ bến mà Người dành cho toàn thể nhân loại.”

Ngài cũng trích lời Đức Giáo hoàng Leo XIII:

“Trong Thánh Tâm có biểu tượng và hình ảnh sống động của tình yêu vô hạn nơi Đức Giêsu Kitô, một tình yêu thôi thúc chúng ta đáp lại bằng chính tình yêu của mình.”

Những hình ảnh nghệ thuật diễn tả Chúa Giêsu với Thánh Tâm rộng mở trước nhân loại không chỉ là những tác phẩm mang tính biểu tượng, nhưng còn là lời mời gọi bước vào tương quan thân tình hơn với Đức Kitô. Đó là một hình ảnh tuyệt đẹp, chất chứa nhiều tầng ý nghĩa thiêng liêng: cạnh sườn mở ra đem lại ơn cứu độ, sự kết hợp giữa trái tim con người với trái tim Thiên Chúa, và trên hết là tình yêu vô biên của Đấng đã hiến mình vì nhân loại.

Khi chiêm ngắm Thánh Tâm Chúa Giêsu, chúng ta không chỉ nhìn thấy một trái tim bị đâm thâu, nhưng còn nhận ra chính tình yêu cứu độ đang rộng mở để đón nhận từng người chúng ta vào trong cung lòng thương xót của Thiên Chúa.

Chuyển ngữ từ ALETEIA