Để ngón tay Thiên Chúa tiếp tục hướng dẫn chúng ta (Bài giảng mừng sinh nhật Dòng Thánh Tâm Huế lần thứ 101)

BÀI GIẢNG MỪNG SINH NHẬT DÒNG THÁNH TÂM HUẾ LẦN THỨ 101
“Để ngón tay Thiên Chúa tiếp tục hướng dẫn chúng ta”

Kính thưa quý ông bà và anh chị em,

Trong Tông thư gửi những người sống đời thánh hiến nhân dịp Năm Đời sống Thánh hiến, Đức cố Giáo hoàng Phanxicô đã đề nghị ba định hướng: nhìn về quá khứ với lòng biết ơn, sống hiện tại với lòng nhiệt thành và ôm ấp tương lai với niềm hy vọng. Ba định hướng ấy thật thích hợp với tâm tình của chúng ta trong ngày mừng sinh nhật lần thứ 101 của Dòng.

Nhìn về quá khứ, chúng ta tạ ơn Thiên Chúa, tri ân Đức cha Allys, Đấng sáng lập, cùng biết bao thế hệ anh em đã tận tụy vun đắp và xây dựng Dòng. Sống hiện tại với lòng nhiệt thành, chúng ta được mời gọi để linh đạo Thánh Tâm tiếp tục bén rễ trong đời sống và sứ mạng của mỗi người. Ôm ấp tương lai với niềm hy vọng, chúng ta tin rằng Thiên Chúa vẫn đồng hành và hướng dẫn nhà Dòng vượt qua những thử thách hôm nay cũng như những khó khăn còn ở phía trước.

Gia sản quý báu của Dòng không chỉ là những cơ sở hiện hữu, những công trình đã xây dựng hay những chương trình chúng ta đang thực hiện. Sâu xa hơn, đó là linh đạo đã nuôi dưỡng bao thế hệ: đến với Trái Tim Chúa Giêsu, học nơi Người sự hiền lành, khiêm nhường và lòng thương xót, để những tâm tình ấy thấm vào cách sống, cách phục vụ và cách chúng ta đối xử với nhau mỗi ngày.

Ngược thời gian 101 năm trước, Đức Cha Tổ Phụ đã chọn dòng vào ngày thứ Sáu để khai sinh Dòng. Hôm nay, mừng sinh nhật Dòng cũng được cử hành vào thứ Sáu, ngày đặc biệt gắn với lòng tôn sùng Thánh Tâm Chúa Giêsu. Đây cũng là dịp để mỗi anh em tự hỏi: Tôi đang sống căn tính của một tu sĩ Thánh Tâm như thế nào? Tôi đã thực sự mang lấy ách của Chúa và học nơi Người, hay linh đạo ấy vẫn chỉ dừng lại ở những điều tôi biết và những lời tôi nói?

Lời Chúa hôm nay mời gọi chúng ta trở về với ba điều thiết yếu: đón nhận quyền năng biến đổi của Thiên Chúa, để Người nối kết chúng ta trong tình huynh đệ, và làm cho tình yêu Thánh Tâm trở thành chứng tá sống động giữa cuộc đời.

Trước hết, chúng ta cần một trái tim biết đón nhận và để cho Chúa biến đổi.

Trong bài Tin Mừng, Chúa Giêsu nói: “Nếu tôi dùng ngón tay Thiên Chúa mà trừ quỷ, thì quả là Triều Đại Thiên Chúa đã đến giữa các ông” (Lc 11,20). “Ngón tay Thiên Chúa” diễn tả quyền năng của Thiên Chúa đang hành động, giải thoát con người khỏi sự dữ và đưa họ vào sự sống mới.

Giáo lý Hội Thánh Công giáo, số 700, liên kết hình ảnh này với Chúa Thánh Thần: chính Người ghi khắc lời của Thiên Chúa vào lòng con người, biến đổi tâm hồn và làm cho chúng ta trở nên những người thuộc về Đức Kitô.

Trong sách Xuất Hành, khi chứng kiến điều vượt quá khả năng của mình, các phù thủy Ai Cập đã phải nhìn nhận: “Đó là ngón tay Thiên Chúa” (x. Xh 8). Tin Mừng hôm nay cho thấy quyền năng ấy đang hoạt động nơi Đức Giêsu, giải thoát con người khỏi sự thống trị của ma quỷ.

Nhìn lại hành trình của Dòng, chúng ta cũng có thể nhận ra những dấu chỉ của bàn tay Thiên Chúa. Chính Chúa Thánh Thần đã âm thầm nâng đỡ anh em trong thử thách, khơi dậy lòng trung thành và quy tụ những con người khác nhau thành một gia đình thiêng liêng.

Nhiều anh em còn nhớ những câu chuyện được các bậc cao niên kể lại trong thời gian đào tạo: có những giai đoạn Dòng gặp muôn vàn khó khăn, số thành viên còn lại rất ít, tương lai tưởng chừng mong manh. Nhưng giữa hoàn cảnh ấy, vẫn có những anh em kiên trì ở lại, gìn giữ ơn gọi và tiếp tục phục vụ.

Những con người âm thầm ấy đã giữ cho ngọn lửa Thánh Tâm không tắt. Lòng trung thành của họ trở thành nhịp cầu nối các thế hệ, để hôm nay chúng ta được đón nhận gia sản này và tiếp tục trao lại cho những người đến sau.

Vì thế, mừng sinh nhật Dòng là nhận ra rằng chúng ta đang được sống nhờ một tình yêu đã đi trước mình. Tình yêu của Thiên Chúa và sự hy sinh của các bậc tiền nhân mời gọi mỗi người sống có trách nhiệm hơn với ơn gọi đã lãnh nhận.

Nếu ngón tay Thiên Chúa đã gìn giữ Dòng qua những năm tháng khó khăn, chúng ta cũng cần để Người chạm đến những điều còn khép kín trong lòng mình: sự tự mãn, tính cố chấp, những tổn thương chưa được chữa lành và những khoảng cách chưa được vượt qua. Hội dòng được canh tân khi mỗi người sẵn lòng để Chúa canh tân chính mình.

Điều thứ hai, chúng ta hãy để ngón tay Thiên Chúa nối kết mọi thành viên trong tình huynh đệ.

Ngôn sứ Isaia diễn tả niềm vui của người được Thiên Chúa mặc cho hồng ân cứu độ và choàng cho đức công chính (x. Is 61,10). Con người đón nhận sự sống mới ấy như một ân ban. Cũng vậy, chúng ta không thể sống ơn gọi chỉ bằng tài năng và sức riêng. Mỗi ngày, chúng ta cần để Chúa mặc cho mình những tâm tình mới: bớt tự ái, bớt xét đoán, thêm cảm thông, kiên nhẫn và quảng đại.

Trong thư gửi tín hữu Galát, thánh Phaolô nhắc rằng những người sống nhờ đức tin được chúc phúc cùng với ông Abraham (x. Gl 3,9). Đức tin ấy phải đi vào cung cách sống, vào cách chúng ta nhìn nhận và đối xử với nhau.

Tin vào Chúa cũng là tập nhận ra sự hiện diện của Người nơi người anh em đang sống bên cạnh mình. Người ấy có những giới hạn, những khác biệt, nhưng cũng mang một ơn gọi và một phẩm giá cần được tôn trọng. Đón nhận nhau đòi hỏi chúng ta biết lắng nghe, biết góp ý trong bác ái và biết nâng đỡ nhau trên hành trình trưởng thành.

Thánh Phaolô dạy: “Bất cứ làm việc gì, hãy làm tận tâm như thể làm cho Chúa” (Cl 3,23). Khi sống với tâm tình ấy, những công việc nhỏ bé trong cộng đoàn cũng trở thành lời đáp trả tình yêu: một bổn phận được chu toàn, một cuộc trò chuyện chân thành, một sự giúp đỡ đúng lúc, một lời xin lỗi hay một thái độ nhường nhịn.

Đồng thời, chúng ta cần biết phân định và sửa đổi bản thân. Thánh Phaolô nhắc: “Hãy cân nhắc mọi sự: điều gì tốt thì giữ; còn điều xấu dưới bất cứ hình thức nào thì lánh cho xa” (1 Tx 5,21-22). Lời ấy mời gọi mỗi người xét lại chính mình trước khi xét đoán người khác, nhận ra điều cần sửa và can đảm thay đổi.

Tình huynh đệ được xây dựng từ những lựa chọn cụ thể như thế. Khi mỗi người biết dành chỗ cho người khác trong trái tim mình, cộng đoàn trở thành nơi tình yêu Thiên Chúa được cảm nhận.

Điều thứ ba, chúng ta hãy làm cho tình yêu Thánh Tâm trở thành chứng tá sống động.

Ngôn sứ Isaia gọi dân Chúa là “triều thiên huy hoàng trong tay Đức Chúa” (Is 62,3). Hình ảnh ấy nhắc chúng ta rằng vẻ đẹp của dân Chúa đến từ sự hiện diện và tình yêu của Người.

Đối với Dòng chúng ta, sứ mạng giáo dục người trẻ, tinh thần bác ái và việc phục vụ người nghèo sẽ trở thành chứng tá khi từng hoạt động mang tâm tình của Chúa Giêsu: gần gũi, khiêm nhường, kiên nhẫn và xót thương.

Lòng thương xót mà chúng ta học nơi Đức Giêsu phải có một khuôn mặt, có đôi tay, có lời nói và cách ứng xử cụ thể. Đó là khuôn mặt biết cảm thông trước nỗi đau của người khác; đôi tay sẵn sàng cúi xuống phục vụ; lời nói biết nâng đỡ và chữa lành; một trái tim đủ rộng để đón nhận người yếu đuối và người cần được giúp đỡ.

Trong thông điệp Fratelli tutti, Đức Phanxicô nhấn mạnh rằng sự tử tế, khi trở thành một nét văn hóa, có thể biến đổi cách sống và các mối tương quan giữa con người với nhau (x. số 224).

Điều ấy rất gần với linh đạo Thánh Tâm. Một người tu sĩ Thánh Tâm được mời gọi làm cho người khác cảm nhận được tình yêu Chúa qua chính sự hiện diện của mình. Người trẻ cần nơi chúng ta sự lắng nghe và đồng hành. Người nghèo cần được giúp đỡ với lòng tôn trọng. Người anh em trong cộng đoàn cần được đón nhận bằng sự chân thành và lòng kiên nhẫn.

Đó là cách chúng ta tiếp tục gia sản mà các bậc tiền nhân đã trao lại: làm cho tình yêu Thánh Tâm đi vào cuộc sống hôm nay, qua những con người và hoàn cảnh cụ thể mà Chúa gửi đến.

Kính thưa cộng đoàn,

Bước vào năm thứ 102, chúng ta chưa biết hết những thử thách đang chờ đợi nhà Dòng. Nhưng chúng ta tin rằng Chúa vẫn ở cùng chúng ta. Đấng đã khơi nguồn, gìn giữ và nâng đỡ Dòng qua bao thế hệ vẫn tiếp tục mời gọi chúng ta: “Hãy ở lại trong tình thương của Thầy” (Ga 15,9).

Ở lại trong tình yêu của Chúa là để Người biến đổi trái tim mình, dạy mình sống hiền lành, khiêm nhường và xót thương. Khi từng anh em sống như thế, ngón tay Thiên Chúa sẽ tiếp tục hướng dẫn Hội dòng, nối kết các thế hệ và mở ra những con đường phục vụ mới.

Nguyện xin Trái Tim cực thánh Chúa Giêsu gìn giữ nhà Dòng chúng con. Xin cho chúng con biết tri ân quá khứ, nhiệt thành trong hiện tại và vững lòng hy vọng vào tương lai. Xin giúp mỗi người can đảm tiến bước trong tình yêu, trung thành với ơn gọi và trở nên dấu chỉ lòng thương xót của Chúa giữa cuộc đời. Amen.

Lm. Vincent Trần Văn Đường, CSC