Câu trả lời của Đức Giáo hoàng Lêô cho câu hỏi mà tất cả chúng ta đều đặt ra

Khi được hỏi có hạnh phúc hay không, Đức Thánh Cha đã đưa ra một câu trả lời bất ngờ, giúp chúng ta suy nghĩ lại về ý nghĩa của hạnh phúc.

Nếu ai đó hỏi bạn có hạnh phúc không, bạn sẽ trả lời thế nào? Thoạt nghe, đây có vẻ là một câu hỏi đơn giản, nhưng câu trả lời có thể tùy thuộc vào việc đêm qua bạn có ngủ ngon không, bạn vừa kiểm tra số dư tài khoản, hay vừa cố gắng giải thích điều gì đó cho một người con đang tuổi mới lớn. Nếu ngày mai được hỏi lại, có lẽ bạn sẽ đưa ra một câu trả lời hoàn toàn khác.

Thật lạ khi chúng ta để cho một cảm xúc có thể thay đổi theo thời tiết, một cuộc trò chuyện căng thẳng, hay thậm chí một ngày thứ Hai tồi tệ, chi phối mình đến thế. Chúng ta dành phần lớn cuộc đời để tìm kiếm hạnh phúc, nhưng lại không phải lúc nào cũng biết rõ hạnh phúc sẽ mang dáng vẻ thế nào khi mình tìm được.

Trên hành trình viếng thăm nước Pháp, nữ nhà báo người Ý Franca Giansoldati, thuộc nhật báo Il Messaggero, đã hỏi Đức Thánh Cha có hạnh phúc không. Theo bài tường thuật cuộc trao đổi, câu trả lời đầu tiên của ngài đã khiến những người chung quanh bật cười:

“Tôi không biết trông tôi có buồn trong mắt các bạn không… nhưng tôi hạnh phúc và mãn nguyện.”

Sau đó, ngài giải thích sâu hơn. Dù phải đối diện với nhiều khó khăn, đức tin vẫn đem lại sức mạnh cho ngài. Hạnh phúc của ngài bắt nguồn từ một lựa chọn đã được thực hiện từ nhiều năm trước và vẫn được ngài không ngừng làm mới: bước theo Chúa Giêsu.

Chúng ta có đang mong đợi quá nhiều nơi hạnh phúc?

Một trong những điều khiến hạnh phúc trở nên khó nắm bắt là chúng ta đặt quá nhiều kỳ vọng vào nó. Chúng ta mong có một công việc đem lại ý nghĩa, những mối tương quan tốt đẹp, tài chính ổn định, sức khỏe dồi dào và, nếu có thể, còn đủ thời gian để tận hưởng tất cả những gì mình đã vất vả gầy dựng. Khi một trong những điều ấy không diễn ra như ý, chúng ta dễ cảm thấy hạnh phúc dường như đã tuột khỏi tầm tay.

Thế nhưng, hẳn phần lớn chúng ta đều có thể nhớ lại những lúc mình vẫn hạnh phúc, dù cuộc sống còn xa mới được gọi là hoàn hảo. Có thể khi ấy chúng ta đang kiệt sức vì chăm sóc con nhỏ, lo lắng về tiền bạc, hoặc chật vật trong một mối tương quan khó khăn. Ngược lại, có lẽ chúng ta cũng từng trải qua những thời điểm mọi sự bên ngoài xem ra đều tốt đẹp, nhưng trong lòng vẫn cảm thấy thiếu vắng một điều quan trọng.

Câu trả lời của Đức Thánh Cha chạm đến chính sự khác biệt ấy. Ngài không nói rằng những trách nhiệm của mình là nhẹ nhàng, cũng không cho rằng đức tin giúp ngài tránh khỏi mọi khó khăn. Ngài nói đến một niềm hạnh phúc vẫn hiện diện giữa những thử thách, bén rễ trong Đấng mà ngài xác tín là đáng để hiến dâng cả cuộc đời.

Cách nhìn ấy khác xa với quan niệm cho rằng hạnh phúc chỉ đến khi chúng ta đã loại bỏ được mọi điều khiến mình bất hạnh.

Tầm quan trọng của việc làm mới lựa chọn

Có lẽ điều đáng chú ý nhất trong câu trả lời của Đức Giáo hoàng Lêô là cách ngài diễn tả hạnh phúc của mình:

“Tôi hạnh phúc với một lựa chọn đã thực hiện từ nhiều năm trước, một lựa chọn mà tôi vẫn tiếp tục làm mới hết lần này đến lần khác. Tôi tự nhủ rằng bước theo Chúa Giêsu là điều hạnh phúc nhất trong cuộc đời.”

Quả thật, chúng ta tương đối dễ cảm thấy phấn khởi về một quyết định khi mọi sự đang diễn ra thuận lợi. Thử thách thực sự xuất hiện khi niềm hăng hái ban đầu phai nhạt, những đòi hỏi ngày càng lớn, hoặc những hy sinh của lựa chọn ấy dần trở nên rõ ràng hơn.

Đó là kinh nghiệm quen thuộc của bất cứ ai đã dấn thân vào một cam kết lâu dài, dù trong đời sống hôn nhân, gia đình, ơn gọi hay một trách nhiệm có ý nghĩa sâu xa đối với mình. Không phải sáng nào thức dậy, chúng ta cũng cảm thấy vui vẻ trước mọi điều mà những cam kết ấy đòi hỏi. Có những ngày, chỉ riêng việc giúp cả nhà ra khỏi cửa đúng giờ, mang theo đầy đủ đồ đạc, cũng đã là một thành công đáng kể.

Tuy vậy, chúng ta vẫn có thể xác tín vào cuộc sống mình đã chọn, ngay cả trong những ngày chỉ muốn tạm nghỉ ngơi đôi chút. Đối với người Kitô hữu, điều này mang một ý nghĩa đặc biệt. Bước theo Chúa Giêsu không phải là một quyết định được đưa ra một lần rồi xem như đã hoàn tất. Đó là hành trình được dệt nên từ vô vàn lựa chọn nhỏ bé: có những lựa chọn đem lại niềm vui, có những lựa chọn đòi hỏi hy sinh, và nhiều lựa chọn được thực hiện mà không đem lại ngay cảm giác được đền đáp.

Một niềm hạnh phúc vẫn có chỗ cho những ngày khó khăn

Có lẽ câu trả lời của Đức Giáo hoàng Lêô nhắc chúng ta rằng không cần phải vui vẻ trong từng giây phút mới có thể hạnh phúc với cuộc đời mình. Sẽ luôn có những thất vọng, những ngày khó khăn và cả những lúc chúng ta chỉ muốn tạm gác mọi trách nhiệm để nghỉ ngơi một tuần bên bờ biển. Những điều ấy không nhất thiết làm giảm đi giá trị của cuộc sống mà chúng ta đã chọn.

Và có lẽ đây là điều đáng ghi nhớ: hạnh phúc không chỉ tùy thuộc vào cảm xúc của chúng ta hôm nay, mà còn ở điều tiếp tục mang lại ý nghĩa cho cuộc đời chúng ta ngày mai. Đối với Đức Giáo hoàng Lêô, câu trả lời ấy chính là niềm tin vào Chúa Giêsu, một lựa chọn ngài đã thực hiện từ nhiều năm trước và vẫn tiếp tục làm mới mỗi ngày.

Chuyển ngữ từ aleteia.org