Du lịch tôn giáo: Khi hành trình trở thành cơ hội gặp gỡ đức tin

Mỗi năm khoảng 400 triệu người trên thế giới tìm đến các điểm gắn với đức tin, chiếm gần 20% tổng hoạt động du lịch toàn cầu. Theo ông Adrián Lomello, Giám đốc khu vực châu Mỹ của Mạng lưới Du lịch Tôn giáo Thế giới, phía sau những con số này không chỉ là tiềm năng kinh tế, nhưng còn là một cơ hội để các Giáo hội đón tiếp người hành hương, giúp họ khám phá lịch sử đức tin và có thể sống một kinh nghiệm thiêng liêng sâu sắc hơn.

Vatican News

Theo dữ liệu của Mạng lưới Du lịch Tôn giáo Thế giới, riêng hoạt động hành hương tạo ra giá trị kinh tế gần 18 tỷ USD mỗi năm. Mỹ Latinh là một trong những khu vực nổi bật nhất, với khoảng 80 triệu khách hành hương hằng năm và mức tăng trưởng ước tính từ 6% đến 8%.

Vương cung thánh đường Đức Mẹ Guadalupe tại Mexico mỗi năm đón khoảng 20 triệu lượt khách, Đền thánh Quốc gia Đức Mẹ Aparecida tại Brazil khoảng 12 triệu và Đền thánh Đức Mẹ Luján ở Argentina khoảng 10 triệu.

Tuy nhiên, theo ông Lomello, động lực sâu xa đưa con người đến những nơi này không thể chỉ được giải thích bằng du lịch. “Bất kể việc tổ chức như thế nào, những người ấy vẫn sẽ tiếp tục từ năm này qua năm khác, bởi họ được thúc đẩy bởi một động lực thiêng liêng sâu xa”.

Không chỉ là một điểm tham quan

Mỹ Latinh hiện có hơn 3.000 đền thánh được đăng ký, cùng hàng trăm tuyến hành hương và các lễ hội tôn giáo có lịch sử lâu đời. Tuy nhiên, nhiều nơi vẫn thiếu hạ tầng, thông tin và dịch vụ thích hợp để đón tiếp khách hành hương.

Ông Lomello nhận định: “Ngày nay, đây là một lĩnh vực vô hình. Nó thường không được các Giáo hội, khu vực công lẫn giới doanh nghiệp chú ý”.

Theo ông, việc phát triển du lịch tôn giáo không có nghĩa là biến một đền thánh thành một điểm du lịch thuần túy. Vấn đề là tạo điều kiện để người hành hương có thể di chuyển thuận tiện, nghỉ ngơi, tìm hiểu lịch sử, tham dự các cử hành và khám phá ý nghĩa tôn giáo của nơi họ đến.

“Chúng ta có những nguồn lực phi thường, nhưng bản thân một nguồn lực không tạo ra phát triển. Nó cần được biến thành một sản phẩm du lịch”, ông nói. Sản phẩm ấy không chỉ gồm cơ sở hạ tầng, giao thông và dịch vụ, nhưng còn là câu chuyện của địa điểm, biển chỉ dẫn, truyền thông và khả năng giúp khách hiểu được di sản mà họ đang viếng thăm.

Khi hành trình mở ra con đường đức tin

Theo ông Lomello, lợi ích của du lịch tôn giáo không thể chỉ được đo bằng nguồn thu. Một khách hành hương có thể đến một đền thánh để cầu nguyện, xưng tội, tham dự Thánh lễ hoặc tìm lại mối tương quan với đức tin.

“Tác động của một câu chuyện thiêng liêng được trình bày tốt chính là sự hoán cải”, ông nói. Một người có thể đến như khách tham quan, nhưng khi được đánh động bởi lịch sử, chứng tá và các ảnh tượng tại nơi ấy, họ có thể mong muốn lãnh nhận Bí tích Hòa giải hoặc bắt đầu lại hành trình đức tin.

Chính vì thế, theo ông, du lịch tôn giáo không cạnh tranh với sứ mạng Giáo hội. “Du lịch tôn giáo không lấy đi vai trò chủ đạo của Giáo hội; trái lại, nó mang lại cho Giáo hội những nguồn lực”.

Mô hình Camino de Santiago tại Tây Ban Nha được xem như một ví dụ. Tuyến hành hương này đón khoảng 530.000 người mỗi năm và tạo ra tác động kinh tế hơn 580 triệu USD, nhưng phía sau thành công ấy là nhiều thập niên quy hoạch và phối hợp.

Ông Lomello cho rằng Giáo hội, chính quyền, doanh nghiệp và cộng đồng địa phương cần cùng tham gia, bởi du lịch tôn giáo chỉ thực sự phát huy ý nghĩa khi bảo đảm căn tính thiêng liêng của địa điểm đồng thời tạo điều kiện để người hành hương được đón tiếp cách xứng đáng.

Nhắc lại lời mời gọi “Hãy ngước mắt lên”, ông kêu gọi nhìn du lịch tôn giáo như “một cơ hội cho phát triển”, không cạnh tranh với sứ mạng Giáo hội nhưng có thể hỗ trợ sứ mạng ấy và mang lại lợi ích cho toàn xã hội.