Đức Giáo hoàng Lêô XIV nói về nghệ thuật AI: Vượt lên trên tính thẩm mỹ, “có một sự khác biệt về bản thể”

Đức Thánh Cha khẳng định Giáo hội Công giáo mong muốn canh tân mối liên kết với giới nghệ sĩ.

VATICAN — Trong cuộc gặp gỡ một nhóm nghệ sĩ hôm thứ Sáu, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhấn mạnh rằng có một sự khác biệt căn bản giữa nghệ thuật do con người sáng tạo và những gì trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra dựa trên tác phẩm của người khác.

“Giáo hội cần anh chị em”, Đức Thánh Cha nói trong cuộc gặp gỡ tại Vatican ngày 2 tháng 10. “Điều này đặc biệt đúng trong thời đại trí tuệ nhân tạo, khi chúng ta đang cấp thiết cần phân biệt nghệ thuật của con người với những sản phẩm do máy móc tạo ra.”

“Giữa nghệ thuật và những gì máy móc có thể tạo ra bằng các phép tính thống kê dựa trên hàng triệu hình ảnh do người khác sáng tạo, có một sự khác biệt về bản thể, ngay cả trước khi xét đến sự khác biệt về thẩm mỹ. Các thuật toán thiếu vắng tia sáng của nhân tính, trong khi ‘văn hóa và nghệ thuật đích thực gìn giữ tia sáng ấy’”, Đức Thánh Cha nói, trích dẫn thông điệp về trí tuệ nhân tạo của ngài, Magnifica Humanitas.

Đức Thánh Cha cho biết đây chính là lý do Giáo hội Công giáo mong muốn canh tân mối liên kết với các nghệ sĩ và các tổ chức văn hóa.

Bài huấn từ của ngài dành cho các nghệ sĩ và giám tuyển nghệ thuật tại Điện Tông Tòa nằm trong khuôn khổ cuộc gặp gỡ mang chủ đề “Nghệ thuật của những khả thể: Cùng nhau dệt nên”, do Bộ Văn hóa và Giáo dục tổ chức.

Đức Thánh Cha nhắc đến thánh Augustinô và chứng từ của ngài về “nỗi khắc khoải của trái tim con người trên hành trình tìm kiếm chân lý”.

“Nghệ thuật, khi đích thực là nghệ thuật, cũng được thôi thúc bởi nỗi khắc khoải ấy. Vì thế, Giáo hội chưa bao giờ xem nghệ thuật chỉ đơn thuần là sự trang trí. Trái lại, đối với Giáo hội, nghệ thuật nuôi dưỡng thái độ nền tảng là lắng nghe. Nhờ đó, chúng ta có thể thấu hiểu những khát vọng và thương tích của nhân loại, niềm khao khát vẻ đẹp, công lý và hòa bình, cũng như hành trình tìm kiếm ý nghĩa của con người”, ngài nói.

Đức Thánh Cha nhận định rằng trong thời đại của các công cụ tìm kiếm, với vô vàn câu trả lời tức thời nhưng chỉ “đem lại cho chúng ta những gì chúng ta vốn đã muốn”, nghệ thuật mở ra một hướng đi khác.

“Nghệ thuật không tiến bước bằng việc lập chỉ mục, nhưng bằng sự tìm tòi”, ngài nói. “Thật vậy, sự tìm tòi ấy là một thái độ chú tâm sâu sắc, không bằng lòng với việc chỉ cộng gộp các dữ kiện, nhưng không ngừng đào sâu để tìm ra sợi dây nối kết chúng. Nghệ thuật của anh chị em, khi chống lại sự đồng nhất hóa, khi thu hút ánh nhìn của chúng ta, khi buộc chúng ta dừng lại trước những gì không thể chỉ được xem như món hàng để tiêu thụ, chính là một hình thức canh tân văn hóa và tinh thần.”

Đức Giáo hoàng Lêô XIV cũng trích dẫn bài giảng của vị tiền nhiệm, thánh Giáo hoàng Phaolô VI, trong Thánh lễ với giới nghệ sĩ năm 1964:

“Thánh Phaolô VI đã nói những lời đến nay vẫn là một dấu mốc trong mối tương quan giữa Giáo hội và giới nghệ sĩ: ‘Chúng tôi cần anh chị em. Thừa tác vụ của chúng tôi cần sự cộng tác của anh chị em. Bởi lẽ, như anh chị em biết, thừa tác vụ của chúng tôi là rao giảng và làm cho thế giới tinh thần, thế giới vô hình, những thực tại khôn tả, thế giới của Thiên Chúa trở nên gần gũi, dễ hiểu và có sức lay động lòng người. Trong công việc diễn tả thế giới vô hình bằng những hình thức con người có thể tiếp cận và lĩnh hội ấy, anh chị em là những bậc thầy.’”

Chuyển ngữ từ ewtnnews