Ngày 28/10: Thánh Simon và Thánh Giuđa, Tông đồ

Trong những ngày ấy, Đức Giêsu đi ra núi cầu nguyện, và Người đã thức suốt đêm cầu nguyện cùng Thiên Chúa. Đến sáng, Người kêu các môn đệ lại, chọn lấy mười hai ông và gọi là Tông đồ. Đó là ông Simon mà Người gọi là Phêrô, rồi đến ông Anrê, anh của ông; sau đó là các ông Giacôbê, Gioan, Philípphê, Batôlômêô, Mátthêu, Tôma, Giacôbê con ông Anphê, Simon biệt danh là Nhiệt Thành, Giuđa con ông Giacôbê, và Giuđa Ítcariốt, người đã trở thành kẻ phản bội.
— Lc 6,12–16

Suy niệm: Hôm nay, Hội Thánh tôn kính hai thánh Simon và Giuđa, hai vị thuộc Nhóm Mười Hai Tông đồ được chính Chúa chúng ta tuyển chọn. Các ngài thuộc số những giám mục đầu tiên mà qua các ngài, Chúa đã thiết lập Hội Thánh của Người; và mọi giám mục, linh mục, phó tế đều là những người kế thừa các ngài về mặt thiêng liêng.

Chúng ta biết rất ít về hai vị Tông đồ này, ngoài những điều được nhắc đến vắn tắt trong Tân Ước; ngay cả những thông tin ấy cũng có phần khó phân định. Cả hai đều có tên trong danh sách Nhóm Mười Hai được Chúa Giêsu gọi là Tông đồ: Mt 10,2–4; Mc 3,16–19; Lc 6,13–16; Cv 1,13.

Thánh Simon được kính nhớ hôm nay không phải là Simon Phêrô, vị thủ lãnh các Tông đồ, nhưng là “Simon người Cana” trong Tin Mừng Mátthêu và Máccô, và “Simon Nhiệt Thành” trong Tin Mừng Luca và sách Công vụ Tông đồ. Cả hai tên gọi đều có cùng một ý nghĩa. “Cana” ở đây không chỉ vùng đất Canaan, nhưng là cách chuyển dịch một từ tiếng Aram có nghĩa là “nhiệt thành”.

Thật đáng chú ý khi Chúa Giêsu tuyển chọn những con người rất khác nhau làm Tông đồ của Người. Có lẽ sự tương phản rõ nét nhất là giữa Simon Nhiệt Thành và Mátthêu, người thu thuế. Là một người nhiệt thành, hẳn Simon rất gắn bó với căn tính Do Thái của mình và kiên quyết chống lại sự áp bức cũng như việc đánh thuế của người Rôma. Hẳn ông đã có ác cảm ngay từ đầu với Mátthêu, người trước đó phục vụ người Rôma bằng cách thu thuế của người Do Thái cho họ. Việc Chúa Giêsu không tuyển chọn những Tông đồ có cùng quan điểm cho thấy Người đón nhận mọi người. Chúa Giêsu không thiên về một mẫu người nào. Người không bị ràng buộc bởi những mối liên hệ văn hóa, các hệ tư tưởng hay giai cấp xã hội. Người không mang tinh thần dân tộc theo nghĩa chủ trương phân ly hay biệt lập. Người quan tâm đến tất cả mọi người, thuộc mọi hoàn cảnh xuất thân và kinh nghiệm sống; các Tông đồ của Người cho thấy rõ điều ấy. Có thể Chúa Giêsu đã chọn Simon vì Người muốn đến với những ai gắn bó sâu sắc với di sản, truyền thống và niềm tin Do Thái của mình, và Simon có khả năng đến với những người ấy.

Thánh Giuđa được gọi là “Giuđa, con ông Giacôbê” trong Tin Mừng Luca và sách Công vụ Tông đồ, và là “Tađêô” trong Tin Mừng Mátthêu và Máccô. Một chỗ khác duy nhất chắc chắn nhắc đến thánh Giuđa là trong Tin Mừng Gioan, ở trình thuật Bữa Tiệc Ly, khi ngài được gọi là “ông Giuđa, không phải Giuđa Ítcariốt…” (Ga 14,22). Trong Bữa Tiệc Ly, Chúa Giêsu đã ân cần dạy các Tông đồ rằng Người sắp rời xa các ông, nhưng các ông hãy can đảm và chờ đợi Đấng Bảo Trợ của Người là Chúa Thánh Thần. Có phần bối rối, Giuđa hỏi Chúa Giêsu: “Thưa Thầy, tại sao Thầy phải tỏ mình ra cho chúng con, mà không tỏ mình ra cho thế gian?” Nói cách khác, Giuđa hỏi Chúa Giêsu tại sao Người không tỏ thần tính của mình cho mọi người một cách rõ ràng và đầy sức thuyết phục, để tất cả đều tin vào Người. Câu trả lời của Chúa Giêsu mang tính nhiệm mầu, nhưng về căn bản, Người cho thấy rằng niềm tin vào Người phải đến từ hồng ân đức tin do Thiên Chúa khơi dậy; và việc vâng phục đức tin ấy cùng thánh ý Thiên Chúa sẽ đưa con người đến sự kết hiệp với Người.

Trong hai sách Tin Mừng cũng có đoạn nhắc đến Simon và Giuđa như những người anh em của Chúa Giêsu: “Ông không phải là con bác thợ sao? Mẹ của ông không phải là bà Maria; anh em của ông không phải là các ông Giacôbê, Giuse, Simon và Giuđa sao?” (Mt 13,55; Mc 6,3). Tuy nhiên, phần lớn các học giả ngày nay cho rằng hai người này không phải là hai vị Tông đồ, nhưng là anh em họ của Chúa Giêsu. Vào thời ấy, người ta có thói quen gọi anh chị em họ là anh chị em. Có thể người mang tên Giuđa được xác định là anh em của Chúa Giêsu mới là tác giả Thư Giuđa trong Tân Ước, chứ không phải vị Tông đồ. Tuy nhiên, điểm này vẫn còn được tranh luận; ngay cả Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI, trong một buổi tiếp kiến chung năm 2006, cũng đã nhắc đến truyền thống cho rằng Thư Giuđa thực sự do vị Tông đồ viết. Nếu đúng như vậy, thì có thể hai người mang tên Giuđa này chỉ là một.

Về cái chết của các ngài, chúng ta không biết gì ngoài những nguồn ngụy thư thiếu đáng tin cậy, chẳng hạn như Cuộc thương khó của thánh Simon và thánh Giuđa, cùng những nguồn khác từ thế kỷ IV trở về sau. Một trong những truyền thống phổ biến nhất kể rằng Simon và Giuđa đã đến Ba Tư rao giảng Tin Mừng và cả hai đều bị giết tại đó vào năm 65. Theo truyền thống, thánh Simon bị cưa làm đôi, còn thánh Giuđa bị đánh bằng chùy. Trong nghệ thuật thánh, các ngài thường được khắc họa đang cầm những dụng cụ đã được dùng để sát hại mình. Những truyền thống khác cho rằng các ngài đã thi hành sứ vụ tại Armenia, Bêyrút, Liban, vùng Britannia thuộc đế quốc Rôma, Ai Cập và/hoặc Samari; và đã qua đời vì bị tên bắn, chịu đóng đinh, hoặc thậm chí qua đời cách bình an.

Bức thư theo truyền thống được quy cho thánh Giuđa Tông đồ là một lá thư ngắn nhưng đầy nhiệt huyết, trong đó ngài cảnh báo mọi Kitô hữu về lối sống vô luân và những lạc thuyết đang tìm cách xâm nhập Hội Thánh sơ khai. Một số người cho rằng chính vì lời khuyên nhủ tha thiết ấy mà ngài được gọi là thánh bảo trợ những trường hợp vô vọng. Một truyền thống khác kể rằng vì Giuđa trùng tên với Giuđa Ítcariốt, kẻ phản bội, nên người ta hiếm khi cầu xin thánh Giuđa chuyển cầu. Tuy nhiên, sau khi đã cầu xin tất cả các Tông đồ và các thánh khác chuyển cầu, các tín hữu thời Hội Thánh sơ khai lại tìm đến thánh Giuđa như niềm hy vọng cuối cùng. Có nhiều truyền thống cổ xưa kể rằng thánh Giuđa đã thực hiện nhiều phép lạ qua các thế kỷ.

Khi tôn kính hai vị Tông đồ này, điều chúng ta biết chắc chắn là các ngài đã giữ vai trò quan trọng trong Hội Thánh sơ khai. Thuộc số những giám mục đầu tiên, các ngài mang trách nhiệm thánh thiêng là thông truyền các bí tích và giáo huấn của Chúa Giêsu cho Hội Thánh vừa mới khai sinh. Một ngày kia trên Thiên đàng, chúng ta sẽ thấy rõ những hoa trái từ sứ vụ mục tử của các ngài. Hôm nay, chúng ta vui mừng về những điều mình chưa biết trọn vẹn, tin tưởng rằng cuộc đời các ngài đã làm vinh danh Thiên Chúa cách cao cả và đem lại ơn cứu độ cho nhiều linh hồn.

Cầu nguyện: Lạy hai thánh Simon và Giuđa, cả hai ngài đều được diễm phúc học hỏi nơi chính Chúa Giêsu. Sau khi Người lên trời, các ngài thuộc số những người đầu tiên đón nhận Chúa Thánh Thần và được truyền chức giám mục. Thiên Chúa đã dùng các ngài để ra đi thực thi lệnh truyền của Người, đem Tin Mừng đến tận cùng trái đất. Xin cầu cho con, để con hiểu đầy đủ hơn sứ mạng của mình trong Thân Thể Chúa Kitô và chu toàn các bổn phận với lòng tận tụy và yêu mến. Lạy hai thánh Simon và Giuđa, xin cầu cho con. Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.