Ngày 31/7: Thánh Inhaxiô Loyola, Linh mục 

“Con người được dựng nên để ngợi khen, tôn kính và phụng sự Thiên Chúa là Chúa chúng ta, và nhờ đó cứu rỗi linh hồn mình. Mọi sự khác trên mặt đất được dựng nên vì con người, để giúp con người đạt tới cùng đích mà mình được tạo thành. Vì thế, con người chỉ nên sử dụng những gì giúp mình tiến đến cùng đích ấy, và phải từ bỏ những gì cản trở mình đạt tới cùng đích đó. Do đó, chúng ta cần giữ tâm hồn tự do trước mọi thụ tạo, trong tất cả những gì thuộc phạm vi chọn lựa của ý chí tự do và không bị luật Chúa ngăn cấm; để về phần mình, chúng ta không thiên về sức khỏe hơn bệnh tật, giàu sang hơn nghèo khó, danh dự hơn ô nhục, sống lâu hơn sống ngắn, hay bất cứ điều gì tương tự. Trái lại, điều duy nhất chúng ta phải khát khao và chọn lựa là những gì giúp mình đạt tới mục đích Thiên Chúa đã dựng nên mình.”

— Nguyên lý và Nền tảng trong Linh Thao của Thánh Inhaxiô Loyola

Suy niệm

Thánh Inhaxiô Loyola, tên khai sinh là Íñigo López de Oñaz y Loyola (Ignatius theo tiếng Latinh), sinh tại lâu đài Loyola thuộc vùng Azpeitia, tỉnh Gipuzkoa, Tây Ban Nha ngày nay. Ngài là người con út trong gia đình có mười ba người con.

Ngay sau khi chào đời, thân mẫu của ngài qua đời, nên ngài được một phụ nữ địa phương tên Maria chăm sóc. Khi lên bảy tuổi, thân phụ cũng qua đời, và cậu bé Íñigo được gửi đến sống trong một gia đình quý tộc. Tại đây, ngài phục vụ như một tiểu đồng trong triều, được tiếp xúc với lý tưởng hiệp sĩ và đời sống quân ngũ. Những năm tháng ấy đã nuôi dưỡng nơi Inhaxiô khát vọng trở thành một vị tướng lừng danh.

Say mê danh vọng và vinh quang thế gian, khoảng mười bảy tuổi, ngài gia nhập quân đội. Trong mười hai năm tiếp theo, ngài tham gia nhiều trận chiến và từng bước thăng tiến.

Năm 1521, khi ba mươi tuổi, Inhaxiô bị trọng thương trong trận Pamplona. Đôi chân bị nghiền nát khiến ngài phải nằm liệt giường nhiều tháng để điều trị. Trong những ngày dài đau đớn và buồn chán ấy, ngài xin những cuốn truyện hiệp sĩ để giải trí. Thế nhưng, nơi ngài dưỡng thương lại không có những quyển sách ấy. Thay vào đó, người ta mang đến cho ngài hai tác phẩm: Cuộc đời Chúa Kitô của tu sĩ Dòng Chartreux Ludolph thành Saxony và Hoa các Thánh (Flos Sanctorum).

Khi đọc đi đọc lại hai cuốn sách này, tâm hồn Inhaxiô dần được biến đổi. Ngài bắt đầu tưởng tượng đến một cuộc sống nên thánh và hoàn toàn thuộc về Thiên Chúa.

Tuy nhiên, trí tưởng tượng của ngài vẫn thường dao động giữa hai thế giới: một bên là Chúa Kitô và các thánh, bên kia là chuyện tình lãng mạn, chiến công và vinh quang trần thế. Rồi ngài khám phá ra một điều hết sức quan trọng. Những mộng tưởng về danh vọng tuy đem lại cảm giác phấn khích nhất thời, nhưng sau đó chỉ để lại sự trống rỗng và buồn chán. Trái lại, những suy niệm về Chúa Kitô và các thánh lại đem đến niềm vui, sự bình an và nguồn cảm hứng còn kéo dài rất lâu sau đó.

Chính kinh nghiệm thiêng liêng này đã khởi đầu cuộc hoán cải sâu xa của Inhaxiô. Về sau, ngài sẽ khai triển kinh nghiệm ấy thành nền tảng cho nghệ thuật phân định thần loại, một trong những gia sản thiêng liêng quý giá nhất mà ngài để lại cho Giáo Hội.

Sau khi bình phục, Inhaxiô ấp ủ ước nguyện hành hương Đất Thánh. Trước khi lên đường, ngài đến đền Đức Mẹ Montserrat. Tại đây, hai yếu tố đã tác động mạnh mẽ đến đời sống thiêng liêng của ngài: việc hãm mình đền tội và Bí tích Hòa giải.

Để đền tội, ngài mặc áo vải thô, mang dây buộc dưới đầu gối và chỉ đi một chiếc giày. Ngài dành nhiều giờ cầu nguyện trước Chúa và Đức Trinh Nữ Maria, quỳ hoặc đứng rất lâu. Đặc biệt, ngài dành ba ngày để xét mình kỹ lưỡng trước khi xưng tội tổng quát toàn bộ cuộc đời.

Trong cuộc xưng tội ấy, lần đầu tiên Inhaxiô thổ lộ với cha giải tội quyết tâm hiến trọn đời mình để phụng sự Thiên Chúa. Sau khi lãnh nhận Bí tích Hòa giải, ngài tận hiến bản thân cho Chúa và Đức Mẹ, rồi thức suốt đêm trong cầu nguyện. Từ đó bắt đầu hành trình nên thánh đầy quyết liệt của ngài.

Rời Montserrat, Inhaxiô đến Manresa và lưu lại đây từ ngày 25 tháng 3 năm 1522 đến giữa tháng 2 năm 1523. Đây là giai đoạn mang tính quyết định trong đời sống thiêng liêng của ngài.

Ngài dành nhiều giờ cầu nguyện, tham dự Thánh lễ mỗi ngày, thực hành những việc hãm mình khắt khe, tìm kiếm sự hướng dẫn thiêng liêng và chuyên chăm suy niệm Tin Mừng. Ngài yêu thích thinh lặng và cô tịch, thường lui tới một hang đá để cầu nguyện. Không còn bận tâm đến vẻ bề ngoài, Inhaxiô chỉ thao thức làm cho linh hồn mình nên đẹp lòng Thiên Chúa.

Trong thời gian ấy, Thiên Chúa ban cho ngài nhiều ơn soi sáng và an ủi đặc biệt. Nhưng đồng thời, ngài cũng phải trải qua những thử thách nội tâm dữ dội. Ma quỷ gieo vào lòng ngài ý nghĩ rằng ngài sẽ không bao giờ đủ sức duy trì đời sống khổ chế và nhiệt thành ấy. Nó tìm cách dẫn ngài đến chỗ nghi ngờ và tuyệt vọng.

Nhờ ơn Chúa, Inhaxiô dần nhận ra đó là tiếng nói của thần dữ. Ngài cương quyết khước từ những lời dối trá ấy và xác tín rằng ma quỷ không thể ban cho mình điều gì có giá trị. Chính nhờ những cuộc chiến thiêng liêng ấy mà ý chí tìm kiếm và thực thi thánh ý Thiên Chúa nơi ngài ngày càng trở nên vững vàng.

Trong thời gian này, Inhaxiô còn bị giày vò bởi chứng lương tâm quá nhạy bén (scrupulosity). Ngài liên tục nhớ lại những tội lỗi cũ và lo sợ rằng mình chưa xưng đủ hoặc chưa xưng đúng. Những dằn vặt ấy nghiêm trọng đến mức có lúc ngài đã nghĩ đến việc kết liễu mạng sống.

Sau cùng, Thiên Chúa giúp ngài nhận ra rằng những ý nghĩ ấy không đến từ Chúa nhưng từ ma quỷ. Khi mạnh mẽ từ bỏ và chống lại những cám dỗ ấy, ngài được giải thoát và tìm lại sự bình an.

Tại Manresa, Inhaxiô tiếp tục sống đời khổ chế rất nghiêm ngặt: có lần ngài nhịn ăn nhịn uống suốt bảy ngày, đánh tội mình ba lần mỗi ngày và dành khoảng bảy giờ mỗi ngày để cầu nguyện. Chính trong giai đoạn này, Đức Trinh Nữ Maria và Chúa Giêsu nhiều lần ban cho ngài những ơn soi sáng đặc biệt.

Cũng tại Manresa, ngài bắt đầu viết nên tác phẩm sẽ trở thành một kiệt tác linh đạo của Giáo Hội: Linh Thao.

Linh Thao không đơn thuần là một cuốn sách, nhưng là chương trình tĩnh tâm kéo dài ba mươi ngày, được thực hiện trong thinh lặng và dưới sự hướng dẫn của một vị linh hướng đã được đào tạo. Qua những bài cầu nguyện, suy niệm và các quy tắc phân định thần loại, người tĩnh tâm được dẫn đưa đến chỗ nhận biết và thực thi thánh ý Thiên Chúa.

Sau thời gian cầu nguyện và hoàn thành bản thảo đầu tiên của Linh Thao, Inhaxiô tiếp tục học tại Barcelona, Alcalá và Salamanca. Đồng thời, ngài cũng bắt đầu chia sẻ những phương pháp thiêng liêng mới của mình.

Tuy nhiên, những giáo huấn ấy đã khiến ngài bị Tòa Dị giáo Tây Ban Nha điều tra. Ngài nhiều lần bị giam giữ trong thời gian ngắn trước khi được minh oan hoàn toàn.

Sau đó, ngài đến Paris để theo học thần học và lấy bằng cao học. Chính tại đây, ngài gặp Thánh Phanxicô Xaviê và Thánh Phêrô Favre, những người sau này trở thành các vị thánh và là những cộng sự đầu tiên của ngài.

Năm 1537, Inhaxiô cùng các bạn hữu đến Venezia và được truyền chức linh mục. Ba năm sau, năm 1540, ngài cùng Thánh Phanxicô Xaviê và Thánh Phêrô Favre chính thức thành lập Dòng Chúa Giêsu (Dòng Tên).

Năm kế tiếp, Inhaxiô được bầu làm Bề trên Tổng quyền tiên khởi và đảm nhận trách vụ này cho đến khi qua đời. Trong khoảng hai mươi năm tiếp theo, Dòng Tên phát triển nhanh chóng với khoảng một nghìn tu sĩ, điều hành hơn ba mươi lăm trường học và sai các nhà truyền giáo đến nhiều vùng đất chưa biết Chúa Kitô.

Trong thế kỷ tiếp theo, Dòng Tên trở thành một lực lượng quan trọng trong công cuộc Canh tân Công giáo sau thời Cải cách Tin Lành, luôn trung thành bảo vệ đức tin chính thống và sự hiệp thông với Đức Giáo hoàng.

Thánh Inhaxiô Loyola là một trong những nhân vật có ảnh hưởng sâu rộng nhất trong lịch sử Giáo Hội. Ngài để lại cho Giáo Hội kho tàng vô giá là Linh Thao, góp phần khai sinh Dòng Tên và để lại khoảng bảy nghìn bức thư chứa đựng những lời khuyên thiêng liêng đầy khôn ngoan.

Hôm nay, khi kính nhớ Thánh Inhaxiô, chúng ta hãy chiêm ngắm kinh nghiệm hoán cải đầu tiên của ngài. Chính việc nhận ra rằng thánh ý Thiên Chúa luôn để lại niềm vui, bình an và sự an ủi bền vững, trong khi những hấp dẫn của thế gian chỉ đem đến sự hứng khởi chóng qua rồi để lại khô khan và trống rỗng, đã trở thành nền tảng cho linh đạo phân định của ngài.

Chúng ta cũng được mời gọi xét lại đời mình: đâu là tiếng nói của Thiên Chúa, đâu là tiếng nói của thế gian. Xin Thánh Inhaxiô giúp chúng ta luôn biết chọn con đường dẫn đến niềm vui đích thực, sự bình an sâu xa và việc trung thành thi hành thánh ý Chúa.

Lời nguyện

Lạy Thánh Inhaxiô Loyola, chính những đau khổ do vết thương nơi thân xác đã mở ra cho ngài con đường gặp gỡ Thiên Chúa. Ngài đã biết lắng nghe tiếng Chúa và can đảm đáp lại lời mời gọi hiến trọn cuộc đời để phụng sự Người.

Xin cầu bầu cho con biết luôn nhạy bén trước tiếng Chúa, biết phân định thánh ý Người giữa những chọn lựa của cuộc sống. Xin giúp con, theo gương ngài, chỉ tìm kiếm vinh quang Thiên Chúa và phần rỗi các linh hồn, để mọi sự con nghĩ, nói và làm đều quy hướng về Chúa.

Lạy Thánh Inhaxiô Loyola, xin cầu cho chúng con.

Lạy Chúa Giêsu, con tín thác vào Chúa.