Vì sao người Công giáo thắp nến cầu nguyện (nến khấn)?

Ít có hình ảnh nào gợi lên bản sắc Công giáo rõ nét như những hàng nến cầu nguyện (nến khấn) được thắp sáng trước các bức ảnh hoặc tượng thánh trong nhà thờ. Trong nhiều bộ phim hay chương trình truyền hình, chỉ cần xuất hiện một tòa giải tội hoặc giá nến cầu nguyện là khán giả có thể nhận ra ngay nhân vật ấy là người Công giáo.

Thế nhưng, việc thắp những ngọn nến ấy có phải là một hình thức mê tín không?

Câu trả lời là hoàn toàn ngược lại.

Biểu tượng của ánh sáng

“Ta là ánh sáng thế gian. Ai theo Ta sẽ không phải đi trong bóng tối, nhưng sẽ nhận được ánh sáng đem lại sự sống.” (Ga 8,12)

Trong Đêm Vọng Phục Sinh, khi vị phó tế hoặc linh mục tiến vào ngôi thánh đường còn chìm trong bóng tối với cây Nến Phục Sinh, ngài long trọng xướng:

“Ánh sáng Chúa Kitô.”

Cộng đoàn đáp:

“Tạ ơn Chúa.”

Nghi thức này nhắc nhớ rằng chính Đức Kitô đã bước vào thế giới ngập tràn tội lỗi và sự chết để mang đến cho nhân loại ánh sáng cứu độ của Thiên Chúa.

Ngoài việc dùng để soi sáng nơi cử hành Thánh lễ của các Kitô hữu thời sơ khai, nến còn được thắp tại phần mộ các vị tử đạo. Linh mục William Saunders cho biết có nhiều bằng chứng lịch sử cho thấy từ thế kỷ III, các tín hữu đã thắp nến hoặc đèn dầu tại mộ các thánh tử đạo, và đến thế kỷ IV, tập tục này được mở rộng trước các ảnh tượng và thánh tích.

Trong bối cảnh ấy, ánh sáng của ngọn nến biểu trưng cho lời cầu nguyện được dâng lên Thiên Chúa trong đức tin. Với ánh sáng của niềm tin, chúng ta dâng lên Chúa những lời khẩn nguyện, hoặc xin các thánh chuyển cầu cùng Chúa cho mình.

Chữ “vọng” trong “đèn vọng” (vigil candle) bắt nguồn từ tiếng Latinh vigilia, có nghĩa là thức canh hay kiên trì canh thức.

Ngọn nến được thắp sẽ cháy trong một khoảng thời gian nhất định — có thể vài giờ hoặc vài ngày — như dấu chỉ rằng người tín hữu vẫn tiếp tục hiện diện trước nhan Chúa trong lời cầu nguyện, dù bản thân đã trở về với công việc và bổn phận thường ngày. Đồng thời, ngọn nến cũng nhắc nhở chúng ta rằng các thánh luôn không ngừng chuyển cầu trước tòa Chúa cho những ý nguyện được ký thác.

“Nến khấn” – dấu chỉ của lời cầu nguyện

Tên gọi “nến khấn” (votive candle) xuất phát từ tiếng Latinh votum, có nghĩa là lời khấn, sự dâng hiến, hoặc đơn giản là lời cầu nguyện.

Tên gọi này càng làm nổi bật ý nghĩa rằng ngọn nến là dấu chỉ hữu hình của những lời nguyện xin mà chúng ta dâng lên Thiên Chúa.

Con người là sự kết hợp giữa thân xác và linh hồn, nên đời sống cầu nguyện nhiều khi cũng cần được diễn tả bằng những cử chỉ cụ thể và hữu hình. Điều đó giúp tâm hồn được lắng đọng và nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng.

Cũng như hương trầm trong phụng vụ, ánh sáng của ngọn nến là một dấu chỉ hữu hình hướng lòng trí chúng ta về Thiên Chúa. Chúng ta không thắp nến vì nghĩ rằng nhờ đó Thiên Chúa sẽ lắng nghe lời cầu nguyện cách hiệu quả hơn, nhưng vì ánh sáng ấy giúp thân xác và linh hồn cùng hòa nhịp trong hành vi cầu nguyện, nhắc nhớ chúng ta luôn hướng về Chúa với lòng tín thác.

Việc thắp nến cầu nguyện không phải là một bổn phận buộc mọi người Công giáo phải thực hiện, nhưng đây là một lòng đạo đức bình dân rất đẹp, có thể giúp nhiều tín hữu sống tâm tình cầu nguyện cách sốt sắng và sâu sắc hơn.

Chuyển ngữ từ ALETEIA