Hẹn hò theo tinh thần Công giáo: Những hướng dẫn thực tế giúp người trẻ phân định ơn gọi hôn nhân và tin tưởng vào thời điểm của Thiên Chúa

Dựa trên kinh nghiệm của mình với tư cách là một nhà trị liệu và người phục vụ trong mục vụ, Elizabeth Busby đưa ra những lời khuyên và sự khích lệ: “Thiên Chúa không hề quên bạn.”

Đối với nhiều người trẻ Công giáo, việc phân định ơn gọi hôn nhân đã trở thành một trong những thao thức lớn nhất của họ ngày nay. Trong một nền văn hóa còn nhiều bối rối về tình yêu, sự dấn thân và căn tính, Hội Thánh vẫn không ngừng mời gọi các tín hữu bước theo con đường nên thánh qua các bí tích và khám phá ơn gọi riêng mà Thiên Chúa dành cho mỗi người.

Đối với Elizabeth Busby, đây là chủ đề bà thường xuyên đồng hành thông qua công việc trị liệu hôn nhân và gia đình cũng như các hoạt động mục vụ Công giáo. Là một người vợ và người mẹ, Busby đồng thời là người sáng lập Discerning Marriage, một sáng kiến thuộc Viện Thần học Thân xác (Theology of the Body Institute).

Qua sứ vụ của mình, Busby thao thức giúp người trẻ gặp gỡ Đức Kitô và phân định kế hoạch của Thiên Chúa dành cho đời sống hôn nhân và gia đình. Tầm nhìn ấy còn được thể hiện qua chương trình tĩnh tâm Công giáo “Ignite Hope” (Thắp lên Hy vọng) dành cho người trẻ đang phân định hôn nhân, với ba yếu tố nền tảng là cầu nguyện, đào tạo và đời sống cộng đoàn. Khóa tĩnh tâm này thường thu hút đông đảo người tham dự và được chia thành ba lộ trình phù hợp với từng giai đoạn phân định khác nhau.

Tờ Register đã có cuộc trò chuyện với Busby về lời mời gọi của Hội Thánh đối với việc phân định ơn gọi một cách có ý thức, những khó khăn mà người trẻ gặp phải trong việc phân định hôn nhân ngày nay, cũng như vai trò của cầu nguyện, chữa lành nội tâm và đào tạo trong việc nhận ra lời mời gọi yêu thương của Thiên Chúa.

Việc phân định ơn gọi ngày nay có thể khiến nhiều người trẻ Công giáo cảm thấy quá sức. Theo kinh nghiệm của bà với tư cách là một nhà trị liệu và người phục vụ mục vụ, điều gì khiến việc phân định hôn nhân trở nên đặc biệt khó khăn trong nền văn hóa hiện nay?

Theo tôi, có hai trở ngại lớn nhất: hiểu sai về Thiên Chúa và hiểu sai về chính việc chọn lựa ơn gọi.

Trước hết, nhiều người sợ rằng Thiên Chúa sẽ đòi hỏi nơi họ một điều khiến họ bất hạnh, đặc biệt là sợ Người gọi họ sống đời độc thân khiết tịnh. Nhưng Thiên Chúa muốn chúng ta được hạnh phúc. Nếu ai đó được mời gọi bước vào đời sống thánh hiến hay thiên chức linh mục, họ sẽ tìm thấy niềm viên mãn sâu xa trong ơn gọi ấy. Nếu chúng ta phân định trong nỗi sợ hãi thì chúng ta không thực sự tự do; và nếu bạn luôn lo sợ Thiên Chúa sẽ lấy mất hôn nhân khỏi cuộc đời mình, bạn cũng không thể tự do để thưa tiếng “Xin vâng” với hôn nhân.

Thứ hai, nhiều người làm cho việc phân định hôn nhân trở nên quá phức tạp vì tin rằng chỉ có một người hoàn hảo duy nhất dành cho mình. Quan niệm ấy dễ khiến họ rơi vào tình trạng tê liệt, không dám quyết định. Nhưng Thiên Chúa luôn tôn trọng tự do của con người. Có nhiều người có thể trở thành người bạn đời tốt lành và thánh thiện đối với bạn; điều quan trọng là bạn phải đưa ra chọn lựa và rồi yêu thương cách cụ thể.

Giáo huấn của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II về Thần học Thân xác giúp người trẻ hiểu về tình yêu, việc hẹn hò và sự phân định hôn nhân như một ơn gọi như thế nào?

Thần học Thân xác không chỉ là một lãnh vực riêng biệt trong giáo huấn Công giáo. Thánh Gioan Phaolô II trình bày giáo huấn này như một lăng kính giúp chúng ta chiêm ngắm toàn bộ truyền thống của Hội Thánh.

Qua lăng kính ấy, chúng ta nhận ra Thiên Chúa đã dựng nên con người có nam có nữ, và ngay từ sách Sáng Thế, chủ đề hôn ước đã được dệt xuyên suốt toàn bộ Kinh Thánh. Số 221 của Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo khẳng định:

“Chính Thiên Chúa là sự trao ban tình yêu vĩnh cửu giữa Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh Thần; Người đã tiền định cho chúng ta được thông phần vào sự hiệp thông yêu thương ấy.”

Thần học Thân xác giúp chúng ta khám phá vẻ đẹp của thân xác con người, vẻ đẹp của Hội Thánh và lòng thương xót ẩn chứa trong giáo huấn luân lý của Hội Thánh. Giáo huấn ấy cho thấy luân lý không phải là những quy định tùy tiện, nhưng được đặt nền trên chính căn tính của con người và mầu nhiệm Thiên Chúa Ba Ngôi, là sự hiệp thông của tình yêu ban sự sống mà chúng ta được mời gọi bước vào.

Điều này áp dụng trực tiếp cho đời sống hôn nhân, nhưng cũng đúng với mọi ơn gọi khác. Giáo huấn ấy giúp chúng ta biết hẹn hò thế nào, phân định hôn nhân ra sao, cũng như sống đời độc thân hay đời thánh hiến như một sự trao hiến chính mình.

Theo bà, đâu là những dấu hiệu ban đầu của một mối tương quan lành mạnh có thể dẫn đến một cuộc hôn nhân bền vững? Và đâu là những dấu hiệu nguy hiểm mà nhiều người thường bỏ qua hoặc biện minh quá nhanh?

Người ấy có phải là người chính trực không? Họ có biết giữ lời hứa không? Điều đó có thể nhận ra qua những việc rất nhỏ, chẳng hạn họ nói: “Sáu giờ tôi sẽ gọi cho bạn”, và đúng sáu giờ họ gọi. Họ đối xử với nhân viên phục vụ trong nhà hàng như thế nào? Họ có tử tế và tôn trọng người khác không? Họ có biết tôn trọng phẩm giá của chính mình và của người khác trong cách ăn nói, ăn mặc và cư xử, kể cả cách họ nói về bạn và thân xác của bạn không? Đó đều là những dấu chỉ ban đầu phản ánh nhân cách của một con người.

Điều rất quan trọng nữa là người ấy phải yêu mến Chúa và cùng chia sẻ đức tin với bạn, ít là trong tư cách một Kitô hữu, và tốt nhất là một người Công giáo. Hội Thánh vẫn cho phép hôn nhân khác đạo, nhưng luôn đặt ra những điều kiện rất chặt chẽ vì những nguy cơ có thể ảnh hưởng đến đời sống thiêng liêng của người tín hữu. Sau cùng, điều bạn cần là một người sẽ trung thành với lời cam kết hôn phối và không bỏ cuộc khi gặp thử thách.

Ngược lại, một trong những dấu hiệu đáng lo ngại nhất là thiếu đức khiết tịnh đích thực. Trước hôn nhân, điều đó có nghĩa là sống tiết dục, nhưng không phải là chối bỏ hay đàn áp quà tặng của dục tính. Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo gọi đức khiết tịnh là “một sự tập luyện để làm chủ bản thân.” Trong thời gian tìm hiểu, điều này được thể hiện rất cụ thể qua việc người ấy có biết tôn trọng những giới hạn và phẩm giá của người kia hay không. Nếu một người không thể làm chủ bản thân ngay từ bây giờ, đó là một lời cảnh báo nghiêm túc về khả năng sống trung tín trong hôn nhân sau này.

Người ta thường nói phân định là “lắng nghe tiếng Chúa”. Nhưng trên thực tế, nhiều người trẻ không biết điều đó có nghĩa là gì. Bà giúp họ phân biệt giữa sự gắn bó về cảm xúc, nỗi sợ hãi và sự phân định thiêng liêng đích thực như thế nào?

Điều trước tiên là bạn phải là người biết cầu nguyện, không chỉ biết đọc kinh, nhưng thực sự biết cầu nguyện. Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI từng nói rằng các thánh hiểu cầu nguyện như một sự khao khát Thiên Chúa.

Tiếp đến, cần nhớ rằng Thiên Chúa không tìm cách đánh lừa chúng ta hay tước mất hạnh phúc của chúng ta. Người muốn chúng ta được hạnh phúc và phụng sự Người trong niềm vui. Như thánh Augustinô đã nói: “Hãy yêu đi rồi muốn làm gì thì làm.” Khi thực sự sống đời cầu nguyện và ở trong tình trạng ân sủng nhờ các bí tích, chúng ta có thể bắt đầu tín thác vào những ước muốn chân thành của mình như một phần trong tiến trình phân định.

Tôi luôn khuyến khích mọi người, nếu có thể, hãy có một vị linh hướng, hoặc ít nhất hãy gắn bó với một cha giải tội thường xuyên, người hiểu rõ cuộc sống của mình. Việc phân định không nên được thực hiện một mình. Bạn cần có một người đồng hành biết cuộc đời bạn và giúp bạn nhận định những gì đang diễn ra trong tâm hồn mình.

Đời sống hôn nhân và gia đình của chính bà đã giúp bà hiểu sâu hơn về việc phân định ơn gọi như thế nào?

Hôn nhân thật sự không dễ dàng. Thật là một lời mời gọi lớn lao của Chúa khi đặt hai con người rất khác nhau dưới cùng một mái nhà và trao cho họ trách nhiệm cùng nhau nuôi dạy con cái giữa bao công việc thường ngày. Vì thế, việc chọn người bạn đời là điều vô cùng quan trọng.

Chồng tôi là người Công giáo, và đối với tôi, điều đó rất quan trọng. Tôi thực sự cảm nhận được Chúa xác nhận chọn lựa ấy. Tôi không thể hình dung đời sống hôn nhân nếu thiếu nền tảng đức tin chung đó.

Ngoài điểm ấy, hai vợ chồng tôi rất khác nhau: người hướng nội, người hướng ngoại; tính cách và sở thích cũng khác nhau. Nhưng nền tảng đức tin chung đã đủ để nâng đỡ chúng tôi. Tôi biết ơn vì đã chọn điều ấy thay vì chỉ đặt nặng những yếu tố mà trước đây tôi từng nghĩ là quan trọng hơn, như sự tương hợp về tính cách.

Bà đã xây dựng khóa tĩnh tâm “Ignite Hope” với ba lộ trình riêng biệt: nền tảng, kết nối và hẹn hò. Những nhu cầu nào của người trẻ mà bà muốn đáp ứng?

Khi tôi phân định hôn nhân vào năm 2009, tôi rất muốn gia nhập một hội dòng. Nhưng vị đặc trách ơn gọi nói với tôi rằng bà tin tôi có ơn gọi hôn nhân. Sau đó tôi hỏi cha linh hướng: “Con phải phân định hôn nhân như thế nào?” và chỉ nhận được câu trả lời: “Cứ thử hẹn hò một thời gian.” Câu trả lời ấy khiến tôi có thêm nhiều câu hỏi hơn là tìm được lời giải.

Đồng thời, ngay trong gia đình, tôi cũng không được đào tạo để hiểu việc hẹn hò hay phân định. Tại Viện Thần học Thân xác, chúng tôi cố gắng xây dựng chính khóa tĩnh tâm mà ngày trước tôi ước mình đã có: một chương trình thực sự giúp người trẻ học biết cách phân định hôn nhân.

Lộ trình Foundation (Nền tảng) dành cho những người chưa sẵn sàng hẹn hò hoặc đang bước ra khỏi một cuộc chia tay, một giai đoạn thay đổi trong việc phân định, hay thậm chí vừa rời chủng viện hoặc nhà dòng. Mục tiêu là giúp họ trở thành những người có khả năng phân định đúng đắn và chuẩn bị để trở thành người phối ngẫu tốt.

Lộ trình Matchmaking (Kết nối) dành cho những người đã sẵn sàng hẹn hò nhưng gặp khó khăn trong việc gặp gỡ hoặc xây dựng các mối tương quan, đồng thời cung cấp những phương thế thực tế để bắt đầu một mối quan hệ và phân định.

Lộ trình Dating (Hẹn hò) dành cho những đôi đang tìm hiểu nhau và mong muốn sống giai đoạn này cách đúng đắn, với sự rõ ràng và tự do, để tiến tới hôn nhân hoặc nhận ra rằng họ không phù hợp với nhau.

Trọng tâm của khóa tĩnh tâm là giúp người tham dự nhận ra rằng họ không đơn độc, và việc phân định là điều có thể học hỏi cũng như thực hành trong đời sống cộng đoàn.

Đối với một người trẻ thực lòng khao khát hôn nhân nhưng cảm thấy mình đang chậm hơn người khác, bà muốn gửi đến họ điều gì?

Chúng tôi tổ chức “Ignite Hope” vì đây là một không gian rất thân tình dành cho những người đang chật vật giữ niềm hy vọng hoặc cảm thấy nản lòng. Hình ảnh luôn xuất hiện trong tâm trí tôi là người Samari nhân hậu. Ông đã dừng lại, chạnh lòng thương và đưa người bị nạn đến nơi chữa lành. Tôi nghĩ Thiên Chúa cũng hành động như thế với chúng ta trong những lúc tâm hồn bị tổn thương.

Điều tôi muốn nói rất ngắn gọn là thế này: Thiên Chúa yêu thương bạn. Người không quên bạn và cũng không bao giờ bỏ rơi bạn. Bạn có thể kết hợp những đau khổ ấy với Đức Kitô trên thập giá. Hãy thành thật mang tất cả vào lời cầu nguyện; hãy nói với Thiên Chúa đúng như những gì bạn đang cảm nhận. Chính Đức Giêsu cũng đã thốt lên trên thập giá: “Lạy Thiên Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con, sao Ngài bỏ rơi con?” Không có điều gì quá hỗn độn khiến Người phải lánh xa. Người không sợ sự chân thành của bạn. Và chính từ đó, cầu nguyện trở thành một tương quan sống động, nơi Thiên Chúa gặp gỡ bạn và ngỏ lời với trái tim bạn.

Chuyển ngữ từ ncregister.com