Vì sao người Công giáo rung chuông trong Thánh lễ? Nguồn gốc bất ngờ của một truyền thống từ thời Trung Cổ

Tiếng chuông vang lên trong Thánh lễ là một hình ảnh quen thuộc đối với người Công giáo. Thế nhưng, truyền thống này bắt nguồn từ đâu và mang ý nghĩa gì?

Linh mục Dwight Longenecker đã chia sẻ một góc nhìn thú vị về lịch sử của nghi thức này, cho thấy đây không chỉ là một cử chỉ phụng vụ, mà còn là di sản được lưu truyền từ thời Trung Cổ.

Các nhà thờ thời Trung Cổ và những bàn thờ phụ

Vào thời Trung Cổ, nhiều nhà thờ và nhà thờ chính tòa ở châu Âu có rất nhiều bàn thờ phụ. Ngày nay, khi tham quan các thánh đường cổ kính, người ta vẫn có thể nhìn thấy các nhà nguyện nhỏ được bố trí dọc hai bên gian thánh.

Phần lớn những nhà nguyện này được xây dựng nhờ sự bảo trợ của các ân nhân giàu có. Họ để lại tài sản hoặc đất đai làm quỹ bảo trợ, từ đó tạo nguồn thu để một linh mục cử hành Thánh lễ hằng ngày cầu nguyện cho linh hồn của họ và các thành viên trong gia đình.

Nhờ vậy, mỗi ngày đều có rất nhiều Thánh lễ được cử hành đồng thời tại các bàn thờ phụ. Trong các đan viện cũng vậy, mỗi linh mục là đan sĩ đều dâng Thánh lễ theo những ý chỉ riêng, và bổng lễ từ các ân nhân góp phần nâng đỡ đời sống của các ngài.

Những linh mục này được gọi là linh mục quản quỹ lễ (chantry priests). Bên cạnh việc cử hành Thánh lễ tại nhà nguyện được giao, họ còn đảm nhận nhiều công việc mục vụ khác. Chẳng hạn, tại một nhà thờ Anh giáo cổ nơi cha Dwight Longenecker từng phục vụ, nhà nguyện quản quỹ cũng đồng thời là phòng học, và vị linh mục phụ trách còn kiêm luôn vai trò thầy giáo.

Vì sao cần rung chuông?

Nếu bước vào một nhà thờ, đan viện hay nhà thờ chính tòa thời Trung Cổ vào bất kỳ thời điểm nào trong ngày, rất có thể bạn sẽ bắt gặp nhiều Thánh lễ đang được cử hành cùng lúc.

Khi ấy, các tín hữu không quy tụ đông đủ vào một giờ lễ cố định như ngày nay. Họ thường ghé vào nhà thờ bất cứ lúc nào để cầu nguyện, thờ phượng hoặc dành ít phút ở lại trước nhan Chúa.

Việc rước lễ cũng rất hiếm. Phần lớn các tín hữu chỉ lãnh nhận Bí tích Thánh Thể một lần mỗi năm, thường là vào dịp lễ Phục Sinh.

Trong bối cảnh đó, tiếng chuông trở thành một dấu hiệu quan trọng.

Hãy hình dung bạn là một người nông dân sau một ngày lao động vất vả. Bạn ghé vào nhà thờ để cầu nguyện. Trong khi đang quỳ ở cuối nhà thờ, phía sau bức bình phong ngăn cung thánh, bỗng một tiếng chuông vang lên.

Ngay lập tức, bạn biết rằng linh mục đang nâng Mình hoặc Máu Thánh Chúa. Bạn hướng lòng mình về Chúa Giêsu đang hiện diện thật sự trong Bí tích Thánh Thể để thờ lạy và tôn vinh Người.

Đó chính là lý do truyền thống rung chuông được hình thành.

Ngay cả ngày nay, khi bước vào các nhà thờ chính tòa thời Trung Cổ đông nghịt khách tham quan, người ta vẫn dễ dàng hiểu vì sao tiếng chuông từng đóng vai trò quan trọng: nó giúp mọi người tạm gác những cuộc trò chuyện, hướng tâm hồn về mầu nhiệm đang diễn ra trên bàn thờ và bước vào bầu khí cầu nguyện.

Một truyền thống vẫn còn nguyên giá trị

Hoàn cảnh của Giáo hội ngày nay đã khác rất nhiều so với thời Trung Cổ, nhưng truyền thống rung chuông trong Thánh lễ vẫn được gìn giữ.

Mỗi tiếng chuông vang lên không chỉ báo hiệu một thời khắc trọng đại của phụng vụ, mà còn như một lời mời gọi cộng đoàn quy tụ tâm trí, hướng trọn tâm hồn về Đức Kitô đang hiện diện trong Bí tích Thánh Thể.

Giữa nhịp sống nhiều xao động, tiếng chuông Thánh lễ vẫn tiếp tục nhắc nhở các tín hữu dừng lại, lắng lòng và thờ lạy Đấng đang ngự đến giữa dân Người.

Bài viết được chuyển biên từ chia sẻ của cha Dwight Longenecker trên nền tảng X (Twitter trước đây).

Chuyển ngữ từ churchpop.com