Bài giảng của Đức tổng Giuse Đặng Đức Ngân trong Thánh lễ mừng kính Chân phước Anrê Phú Yên – Bổn mạng Giáo lý viên TGP Huế

Kính thưa quý Cha, quý Tu sĩ nam nữ, quý Chủng sinh, quý Anh chị em Giáo lý viên rất thân mến,

Hôm nay trong niềm vui và tâm tình tạ ơn, chúng ta quy tụ nơi đây Chúng ta hiện diện nơi đây – Trung Tâm Mục Vụ Tổng Giáo phận Huế, để mừng kính vị chứng nhân đức tin trẻ tuổi, đồng thời là bổn mạng của các Giáo lý viên.

Chân phước Anrê Phú Yên, người chứng thứ nhất

Chúng ta hiện diện nơi đây không chỉ để kính nhớ một người con yêu quý của Giáo hội Việt Nam, chúng ta hiện diện nơi đây để cùng gặp một chứng nhân của Đức Kiô. Chúng ta tự hỏi điều gì đã làm cho một người thanh niên mới 19 tuổi có thể yêu mến Chúa đến mức sẵn sàng hiến dâng mạng sống? Điều gì đã làm cho một con người bé nhỏ trở thành một ngọn đèn đức Đức tin cháy sáng suốt 382 năm qua. Ngài tử đạo năm 164. Thật ý nghĩa khi Hội thánh đặt người thanh niên 19 tuổi này làm quan thầy của các giáo lý viên. Bởi vì chân phước Anrê không để lại một cuốn sách thần học, cũng không có những bài giảng hùng hồn. Điều ngài để lại chính là một đời sống đã trở thành bài giáo lý đẹp nhất về Đức Kitô. Đó cũng là điều mà Hội Thánh muốn nhắn nhủ với mỗi giáo lý viên hôm nay. Bài giáo lý có sức thuyết phục nhất không chỉ bằng lời nói hay sách vở nhưng nằm trong chính cuộc sống của anh chị em.

Tương tưởng thứ nhất linh hồn người công chính ở trong tay Chúa. Sách khôn ngoan mở đầu bằng một lời đầy hy vọng: Linh hồn những người công chí ở trong tay Thiên Chúa. Đối với người đời, cái chết của người công chính là thất bại, nhưng dưới ánh sáng đức tin đó lại là chiến thắng. Anrê Phú Yên đã chết rất trẻ. Mọi người chỉ nhìn thấy một thanh niên bị xử trảm, nhưng Thiên Chúa nhìn thấy một chứng nhân bước vào vinh quang. Đó chính là nghịch lý của Tin Mừng. Điều làm nên sự vĩ đại của Anrê không không phải là tuổi tác nhưng là lòng trung thành và tình yêu mến Chúa. Ngài chỉ sống có 19 năm tại thế gian. Nhưng theo Cha Alexandre de Rhodes, Anrê luôn mang trong lòng một khẩu hiệu rất đơn sơ nhưng sâu sắc: “Yêu mến Chúa Giêsu Kitô”. Chính tình yêu ấy đã làm cho người trẻ tuổi Anrê Phú Yên trở nên mạnh hơn gươm giáo.

Chúng ta nhìn lại hành trình ơn gọi của Chân Phước Anrê Phú Yên. Ngài sinh khoảng năm 1625, tức cách đây 401 năm. Là con út của một người mẹ đạo đức tên thánh là Gioana, một gia đình nghèo tại xóm nhỏ ven biển, nay là giáo xứ Mằng Lăng, tỉnh Phú Yên, Giáo phận Quy Nhơn. Nếu chỉ nhìn vào những năm đặc biệt cuộc đời của Chân Phước, sinh 1625, Rửa tội 1641, nhập đoàn thầy giảng năm 1642, khấn trọn năm 1643, tử đạo 1644. Một lược sử quá ngắn ngủi. Chúng ta có thể nói rằng vào lúc hạt giống Tin Mừng vừa được gieo trên quê hương chúng ta, làm sao một thanh niên mới hơn 15 tuổi đã dứt khoát chọn lựa theo Chúa và dám đem cái chết của mình ra để làm chứng cho lòng tín trung của mình. Chết vào lúc 19 tuổi là một cái chết trẻ, khi chỉ sống đức tin hơn 3 năm. Quả vậy, không có ơn Chúa chúng ta không thể làm được gì. Do đó phải nói rằng nơi Chân phước Anrê Phú Yên là một hành trình chọn lựa đức tin với sự tự do của con người được kết hợp hài hòa với ân sủng. Chân phước Anrê Phú Yên đã tự do quyết định hướng đi cho đời mình. Và dù ơn Chúa là một kho tàng bất tận luôn có đó nhưng Anrê vẫn phải ra sức mò mẫm hi sinh trong cố gắng cả cuộc đời để thể hiện những sự chọn lựa trong sự đáp trả tự do theo Chúa. Ngài đã chọn Đức Giêsu Kitô qua Giáo hội của Ngài. Từ đó cuộc sống của ngài là một đức tin kiên định, tình yêu quảng đại cho Đức Kitô và Giáo hội. Lịch sử kể lại những giây phút cuối đời tại Gò Sử, một gò đất hoang để xử tội phạm, nay chỉ còn là một gò đất nhỏ trong địa bàn Giáo xứ đền thánh Phước Kiều, Giáo phận Đà Nẵng. Đến nơi hành hình, quân lính đẩy thầy Anrê quỳ xuống, tháo gông và trói hai tay. Thầy đã nhắn nhủ các tín hữu đang hiện diện. Hãy luôn kiên vững trong đức tin. Đừng buồn phiền vì cái chết của thầy, hiệp lời cầu cho thầy được trung kiên tới cùng. Sau đó thầy bị hành hình đang khi thầy vẫn không ngừng kêu lên danh thánh Chúa Giêsu. Điều đặc biệt khi chúng ta suy tư châm ngôn sống của chân phước Anrê Phú Yên: Hãy giữ nghĩa cùng Chúa Giêsu cho đến hết hơi, cho đến trọn đời.

Nếu hạt lúa mì rơi xuống đất. Trong Tin Mừng hôm nay, Chúa Giêsu đã dùng hình ảnh rất quen thuộc. Nếu hạt lúa mì rơi xuống đất mà không chết đi, nó vẫn trơ trọi một mình, nhưng nếu chết đi, nó sinh nhiều bông hạt. Đây không chỉ là lời tiên báo về cuộc thương khó của ngài mà đó cũng là quy luật của mọi người môn đệ. Muốn sinh hoa trái phải biết hy sinh. Muốn truyền sự sống phải biết trao hiến. Muốn người khác gặp được Chúa thì chính mình phải chấp nhận chết đi từng ngày.

Đối với các giáo lý viên, chết đi không phải là từ đạo đổ máu như Anrê Phú Yên, nhưng là chết đi cho tính nóng nảy để kiên nhẫn với các trẻ em. Chết đi cho cái tôi để biết lắng nghe, để biết cầu nguyện. Chết đi cho sự lười biếng để siêng năng học hỏi lời Chúa, chết đi cho những tính toán cá nhân để quảng đại phục vụ. Như vậy, người giáo lý viên là người làm chứng hơn là người giảng dạy. Như thánh Phêrô trong bài đọc thứ hai nói: Hãy luôn sẵn sàng trả lời cho bất cứ ai chất vấn về niềm hy vọng của anh em. Không phải bằng tranh luận nhưng bằng một đời sống hiền hòa và lương tâm ngay chính.

Ngày nay, trẻ em và người trẻ không chỉ nghe bằng đôi tai, họ còn nhìn bằng đôi mắt. Có lẽ các em sẽ tự hỏi người dạy mình có thật sự cầu nguyện không? Người dạy mình có sống điều mình dạy không? Người dạy mình có biết yêu thương không? Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI đã từng nói một câu rất nổi tiếng: “Con người thời nay sẵn sàng nghe các chứng nhân hơn các thầy dạy và nếu họ Nghe các thầy dạy là vì những người ấy đồng thời cũng là các chứng nhân”. Đó chính là con đường mà chân phước Anrê Phú Yên đã đi. Ngài không chỉ nói về Chúa, Ngài sống cho Chúa và sau cùng Ngài chết vì tình yêu Chúa.

Hôm nay khi cùng các giáo lý viên mừng lễ chân phước Anrê Phú Yên từ đạo, chúng ta cầu nguyện cho các giáo lý viên trong Tổng Giáo phận và cho chính chúng ta nữa. Xin Chúa giúp cho các giáo lý viên cũng như chúng ta nhận ra là Kitô hữu có nhiệm vụ làm chứng. Làm chứng bằng lời nói, bằng hành động, bằng cả cuộc sống cụ thể của mình, mà cách làm chứng tốt nhất cho Chúa, cho đạo là sống bác ái yêu thương. Hãy để cho lòng thương xót vô biên của Thiên Chúa đánh động để mỗi người chúng ta trở thành những tông đồ của lòng thương xót qua đức tin, tình yêu thương và phục vụ trong cuộc sống mỗi ngày.

Anh chị em giáo lý viên thân mến,

Chúc mừng các giáo lý viên nhân Ngày lễ Bổn mạng và cũng mời gọi các giáo lý viên luôn sống phục vụ như tinh thần mà Đức Thánh Cha Phanxicô đã mời gọi. Giáo lý viên là ai? Là những người bảo vệ và nuôi dưỡng ký ức về Thiên Chúa, bảo vệ ký ức đó nơi chính mình và biết làm thức tỉnh nó nơi người khác. Bởi thế, giáo lý viên là người Kitô hữu mang nơi mình ký ức về Thiên Chúa để cho mình được ký ức về Thiên Chúa hướng dẫn trong tất cả cuộc sống của mình và biết làm thức tỉnh nó trong tâm hồn tha nhân. Hãy cố gắng cho điều đó, dấn thân trọn đời. Chính cuốn sách giáo lý là gì? Nếu không phải là nhớ về Thiên Chúa, nhớ về hành động của người trong lịch sử, nhớ đến sự kiện người ở cạnh chúng ta nơi Đức Kitô, hiện diện trong lời của Người, trong các bí tích, trong Giáo hội, và trong tình yêu của Người.

Anh chị em giáo lý viên thân mến, tôi hỏi anh chị em có phải chúng ta là ký ức của Thiên Chúa không? Chúng ta có thực sự như người lính khác làm thức tỉnh người khác ký ức về Thiên Chúa hâm nóng tâm hồn không? Đừng sợ nhìn vào ánh mắt đầy tình thương vô bờ của Ngài dành cho chúng ta. Hãy mở lòng chúng ta ra với ánh mắt nhân từ của ngài. Vì Ngài sẵn sàng tha thứ mọi tội lỗi cho anh chị em. Một ánh mắt của Ngài có thể thay đổi cuộc sống và chữa lành vết thương trong tâm hồn của chúng ta. Đôi mắt Ngài có thể làm dịu đi cơn khát ở thẳm sâu trong tâm hồn trẻ trung của chúng ta. Một cơn khát tình yêu, khát hòa bình, khát niềm vui, khát hạnh phúc đích thực. Hãy mang ngọn lửa lòng thương xót của Chúa Giêsu Kitô đi vào trong các môi trường đời sống thường nhật, đặc biệt trong môi trường Huấn giáo của anh chị em cho đến tận cùng cõi trái đất.

Tổng giáo phận Huế chúng ta có bề dày lịch sử đức tin và biết bao nhân chứng anh dũng. Mỗi giáo xứ, mỗi giáo họ, mỗi cộng đoàn, mỗi lớp giáo lý đều đang cần những Anrê Phú Yên của thời đại hôm nay. Thế giới hôm nay ít khi phải chịu từ đạo như trước đây nhưng mỗi người chúng ta có thể tử đạo bằng chính những phút giây cuộc đời là hy sinh, hãm mình, đền tội, quảng đại, sám hối, tha thứ, yêu thương và phục vụ. Đó là những điều đẹp nhất mà chúng ta có thể dâng lên Chúa. Mỗi giáo lý viên hãy là một cuốn Tin Mừng biết mở ra, một cây nến thắp sáng đức tin, một người bạn đồng hành với người trẻ và thiếu nhi, một chứng nhân vui tươi của Đức Kitô.

Trong tư cách là mục tử Tổng Giáo phận Huế, xin thay mặt Linh mục đoàn cám ơn anh chị em, là các Nữ tu, các Chủng sinh và anh chị em giáo dân đã quảng đại hy sinh thời gian công việc để cộng tác với quý Cha, giúp đỡ, đồng hành, dạy dỗ huấn giáo, các thiếu nhi và giới trẻ trong đời sống đức tin tại các giáo xứ, giáo họ trong toàn tổng Giáo phận. Ước gì mỗi giáo lý viên của tổng giáo phận Huế biết sống tâm tình như Chân Phước Anrê năm xưa.

Lạy Chúa, xin cho con yêu mến Chúa Giêsu hết lòng. Xin cho con không chỉ dạy giáo lý bằng lời nói mà bằng chính đời sống để giữ nghĩa cùng Chúa Giêsu. Lấy tình yêu đáp lại tình yêu. Lấy mạng sống sống đáp đền mạng sống. Nguyện xin Đức Maria mẹ La Vang và Chân phước Anrê Phú Yên cầu bầu. Xin Thiên Chúa lòng xót thương luôn ban tràn đầy phúc lành, tình yêu, đức tin, nghị lực và sự khôn ngoan cùng lúc để chúng ta cảm nhận hạnh phúc, niềm vui và bình an. Amen.