Vatican xác nhận vạ tuyệt thông các giám mục của Huynh đoàn Thánh Piô X, tuyên bố tình trạng ly giáo

Vatican, ngày 2/7 – Chỉ một ngày sau khi Huynh đoàn Thánh Piô X (Society of St. Pius X – SSPX) tiến hành truyền chức giám mục cho bốn linh mục mà không có sự chuẩn thuận của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, Tòa Thánh đã ban hành sắc lệnh xác nhận các giám mục liên quan đã mắc vạ tuyệt thông tiền kết (latae sententiae), đồng thời tuyên bố Huynh đoàn này đang ở trong tình trạng ly giáo.

Sắc lệnh được Bộ Giáo lý Đức tin công bố ngày 2/7, nêu rõ hai vị giám mục chủ phong là Đức cha Alfonso de Galarreta và Đức cha Bernard Fellay, cùng bốn vị tân giám mục gồm Đức cha Pascal Schreiber, Đức cha Michael Goldade, Đức cha Michel Poinsinet de Sivry và Đức cha Marc Hanappier, đều đã mắc vạ tuyệt thông tiền kết vì cử hành việc truyền chức giám mục trái phép. Theo Giáo luật, chỉ Đức Giáo hoàng mới có thẩm quyền tháo gỡ hình phạt này.

Trong sắc lệnh, Bộ Giáo lý Đức tin cũng cảnh báo các giáo sĩ và giáo dân Công giáo không được tham gia hoặc ủng hộ tình trạng ly giáo của SSPX; nếu cố tình gắn bó với nhóm này, họ cũng có thể phải chịu vạ tuyệt thông tiền kết theo quy định của Giáo luật.

Kèm theo sắc lệnh, Bộ Giáo lý Đức tin công bố một bản giải thích, bày tỏ sự tiếc nuối vì các cuộc đối thoại tín lý giữa Tòa Thánh và SSPX, được tiến hành từ thời Đức Thánh Giáo hoàng Phaolô VI, vẫn chưa đưa Huynh đoàn trở về sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội Công giáo.

Văn bản cũng khẳng định các giáo sĩ của SSPX cử hành các bí tích một cách bất hợp pháp (illicitly). Đồng thời, Bộ cho biết bí tích Hòa giải do các linh mục SSPX cử hành và các cuộc hôn phối được chứng hôn bởi họ đều không thành sự.

Trước đây, trong nỗ lực thúc đẩy tiến trình hòa giải, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã ban phép đặc biệt cho các linh mục SSPX được giải tội hợp pháp và được chứng hôn trong những trường hợp theo quy định của Giáo hội.

Ngày 13/5 vừa qua, Vatican đã cảnh báo rằng việc truyền chức giám mục không có ủy nhiệm của Đức Giáo hoàng sẽ cấu thành một hành vi ly giáo và kéo theo vạ tuyệt thông tiền kết đối với cả các giám mục chủ phong lẫn những người được truyền chức. Sau đó, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, Đức Hồng y Pietro Parolin, cũng công khai gọi hành động của SSPX là một “hành vi ly giáo”.

Trước khi các lễ truyền chức diễn ra, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã gửi lời kêu gọi sau cùng, tha thiết mời gọi Huynh đoàn từ bỏ quyết định này.

Trong thư gửi SSPX, ngài viết: “Trong tinh thần ấy và với tất cả tình yêu thương Kitô giáo, Ta khẩn khoản nài xin anh em, với tất cả tấm lòng mình: Xin hãy quay trở lại.”

Đây không phải là lần đầu tiên xảy ra tình trạng tương tự. Năm 1988, sau khi Đức Tổng Giám mục Marcel Lefebvre, người sáng lập SSPX, truyền chức giám mục mà không có phép của Đức Giáo hoàng, Tòa Thánh đã thông báo việc ngài cùng các giám mục được truyền chức đã tự động mắc vạ tuyệt thông chỉ hai ngày sau đó.

Huynh đoàn Thánh Piô X hiện chỉ cử hành Thánh lễ theo Nghi thức Latinh truyền thống (Traditional Latin Mass) và không chấp nhận một số giáo huấn cũng như các cải tổ của Công đồng Vaticanô II, đặc biệt liên quan đến tự do tôn giáo và cách thức Giáo hội đối thoại với các tôn giáo khác.

Cho đến thời điểm bài viết được công bố, Huynh đoàn Thánh Piô X vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức trước quyết định của Tòa Thánh.

Chuyển ngữ từ EWWTN