[Live Update] Chuyến Tông du của ĐTC Lêô XIV đến Mỹ Latinh (6-17/11)

Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đến Montevideo, Uruguay. Tại đây, ngài gặp gỡ Tổng thống, ngỏ lời với các vị lãnh đạo và cử hành Kinh Chiều tại nhà thờ chính tòa của thành phố.

Đức Thánh Cha mời gọi các giám mục trên toàn thế giới tổ chức những ngày cầu nguyện và ăn chay cho ơn gọi

Trong giờ Kinh Chiều tại nhà thờ chính tòa Montevideo ngày 6/11, Đức Thánh Cha Lêô XIV biểu dương các tín hữu Công giáo Uruguay đã khởi xướng những ngày cầu nguyện và ăn chay sau khi chủng viện liên giáo phận của nước này không có ứng sinh mới nào gia nhập trong năm 2024. Hiện diện trong cộng đoàn tham dự có một số bạn trẻ từ đó đã bước vào hành trình đào tạo hướng đến chức linh mục và đời sống thánh hiến.

Đức Thánh Cha nói: “Tôi hy vọng kinh nghiệm này tại Uruguay sẽ được lan tỏa trong toàn thể Hội Thánh. Từ nhà thờ chính tòa Montevideo này, tôi mời gọi các anh em giám mục trên toàn thế giới cổ võ những ngày cầu nguyện và ăn chay trong giáo phận mình, để ngày càng có thêm nhiều ơn gọi linh mục và đời sống thánh hiến.”

Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã đề cập đến tính thế tục của xã hội Uruguay trong bài diễn văn thứ hai và cũng là cuối cùng trong ngày: bài giảng tại giờ Kinh Chiều được cử hành ở nhà thờ chính tòa thành phố, với sự hiện diện của các giám mục, linh mục, tu sĩ và chủng sinh. Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng chứng tá của cộng đoàn Kitô hữu thiểu số có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc loan báo Tin Mừng cho xã hội chung quanh.

Đức Thánh Cha nói:

“Một trong những bí quyết của việc loan báo Tin Mừng là nên giống Đấng mà chúng ta rao giảng. Trên mảnh đất này, nơi nhiều người đương thời hầu như chưa biết Đức Giêsu Kitô và biết bao người trẻ lớn lên xa rời đời sống Hội Thánh, chứng tá ấy có một sức mạnh đặc biệt. Ước gì cách chúng ta nhìn người khác, cách chúng ta lắng nghe hay đến với những người đau khổ khơi lên nơi họ câu hỏi về nguồn cội của tình yêu ấy. Khi chúng ta nói với họ về Chúa Giêsu, ước gì họ nhận ra chính Chúa, Đấng mà họ đã bắt đầu cảm nghiệm lòng nhân hậu, dù bản thân chúng ta còn nghèo hèn.”

Hôm thứ Sáu, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã mở đầu chuyến viếng thăm Nam Mỹ đầu tiên trong cương vị Giáo hoàng bằng lời kêu gọi bảo vệ sự sống từ khi còn trong lòng mẹ cho đến lúc kết thúc tự nhiên, đồng thời bảo đảm mọi thành phần trong xã hội đều được chăm sóc y tế.

Đức Thánh Cha ngỏ lời với Tổng thống Uruguay Yamandú Orsi cùng các vị chức sắc tại thủ đô nước này, trong ngày đầu tiên của chuyến tông du kéo dài 11 ngày, với các chặng tiếp theo tại Argentina và Peru.

“Các thai nhi đã thuộc về gia đình nhân loại và tương lai của dân tộc mình. Việc các em hoàn toàn lệ thuộc vào người mẹ không làm suy giảm phẩm giá vốn có hay sự bảo vệ mà các em xứng đáng được hưởng”, Đức Lêô khẳng định.

Dù không trực tiếp đề cập đến việc an tử, vốn được Uruguay hợp pháp hóa vào năm ngoái, Đức Thánh Cha nhấn mạnh sự cần thiết phải gìn giữ sự sống ngay cả giữa những đau khổ.

“Trước thực trạng đau lòng của nạn tự tử, rõ ràng việc chăm sóc y tế đầy đủ, sự gắn kết gia đình và sự gần gũi của cộng đồng không thể tách rời nhau. Đừng để bất cứ ai cảm thấy mình là người xa lạ giữa những người thân thuộc, hay nghĩ rằng sự vắng mặt của mình ít có ý nghĩa hơn sự hiện diện của mình”, Đức Lêô nói.

“Bảo đảm cho mỗi người được sống xứng với phẩm giá, được chăm sóc theo nhu cầu và được đồng hành cho đến cuối đời cách tự nhiên là trách nhiệm của tất cả mọi người.”

Hôm thứ Sáu, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã đến khoang phía sau máy bay để chào khoảng 80 nhà báo cùng đồng hành với ngài đến Nam Mỹ. Nhân dịp này, các phóng viên đã đặt nhiều câu hỏi, và ngài trả lời phần lớn trong số đó.

Đức Giáo hoàng thường đến chào các nhà báo trên chuyến bay khởi đầu một chuyến tông du quốc tế. Cuộc gặp này không phải là buổi họp báo — vốn thường diễn ra trên chuyến bay trở về — nhưng các phóng viên vẫn tranh thủ cơ hội để đặt những câu hỏi ngắn, và Đức Lêô thường sẵn lòng trả lời.

Không có gì ngạc nhiên khi nhiều câu hỏi lần này xoay quanh sức khỏe của Đức Thánh Cha. Ngài thực hiện chuyến tông du kéo dài 12 ngày chưa đầy một tháng sau cuộc phẫu thuật điều trị ung thư phổi.

Trong lời chào ngắn gửi đến toàn thể các nhà báo, Đức Lêô thừa nhận rằng “một số người đã nghi ngại liệu chuyến đi này có thể diễn ra hay không”, nhưng ngài khẳng định: “Tôi không hề nghi ngờ và luôn xác tín rằng chuyến đi này phải được tiến hành”.

Sau đó, một phóng viên hỏi đâu là bí quyết giúp ngài hồi phục nhanh chóng sau phẫu thuật. Đức Thánh Cha trả lời: “Đức tin vào Thiên Chúa, các bác sĩ giỏi và một lối sống lành mạnh”.

Ngài cũng nhắn nhủ các bệnh nhân ung thư: “Đừng sợ. Dĩ nhiên, phát hiện sớm là điều tốt nhất, vì thế việc khám sức khỏe định kỳ là một phúc lành. Và hãy chăm sóc bản thân.”

Các đền thánh kính Đức Mẹ Ba Mươi Ba, Đức Mẹ Luján và Đức Mẹ Hòa Bình nằm trong lịch trình tông du của Đức Giáo hoàng Lêô XIV tại Uruguay, Argentina và Peru.

Hai trong số ba lòng sùng kính này gắn liền với lịch sử giành độc lập của các quốc gia Nam Mỹ; lòng sùng kính còn lại từng là nguồn cảm hứng cho Đức cha Robert Prevost trong những năm ngài làm Giám mục Chiclayo.

Các hoạt động tại ba điểm dừng chân này có những nét riêng. Tại Florida, Uruguay, và Luján, Argentina, Đức Thánh Cha sẽ cử hành Thánh lễ. Còn tại Chiclayo, chương trình dự kiến có cuộc gặp gỡ với các giám mục, linh mục, tu sĩ, chủng sinh và những người phục vụ mục vụ.

Tuy nhiên, cả ba địa điểm đều có một điểm chung: đây là những nơi lịch sử của mỗi dân tộc đan quyện với niềm tin vào lời chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria.

Một cuốn sách vừa xuất bản kể lại những câu chuyện của một tiếp viên hàng không kỳ cựu, người từng đồng hành với các vị Giáo hoàng, từ Thánh Gioan Phaolô II đến Đức Lêô XIV.

Cuốn sách “Những câu chuyện trên không: 80 năm vận tải hàng không tại Ý” thuật lại các chuyến bay cùng các vị Giáo hoàng qua góc nhìn của ông Rino Anastasio, tiếp viên kỳ cựu thuộc hãng ITA Airways. Ông Anastasio, 67 tuổi, đã đảm nhiệm vai trò điều phối tiếp viên trên các chuyến bay đặc biệt, trong đó có các chuyến bay phục vụ Đức Giáo hoàng, suốt hơn 45 năm.

Trong cuốn sách viết bằng tiếng Ý, đồng tác giả với Filippo Anastasi, người con vùng duyên hải Amalfi chia sẻ những kỷ niệm riêng khi phục vụ các vị Giáo hoàng trên máy bay, từ nỗi lo không đủ nhiên liệu đến một bất ngờ mừng sinh nhật ngoài dự kiến.

Lần gần nhất cha Hugo Gabriel Sánchez gặp Đức cha Robert Prevost tại Chiclayo, Peru, vị Giáo hoàng tương lai vừa được vinh thăng Hồng y. Chỉ ít ngày nữa, người bạn vẫn gửi lời chúc mừng sinh nhật cha Sánchez hằng năm, người từng cùng cha chia sẻ “những tràng cười sảng khoái” khi còn là giám mục của cha, sẽ trở lại Peru trong cương vị Giáo hoàng.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ hiện diện tại Peru từ ngày 11 đến 16/11, trong chuyến viếng thăm lịch sử mà cha Sánchez gọi là “một món quà Thiên Chúa ban”. Với cha, việc Đức cha Prevost được bầu làm Giáo hoàng chỉ có nghĩa là “màu áo dòng của ngài thay đổi: ngài vẫn là người bạn gần gũi như thuở nào, luôn quan tâm và chăm lo cho chúng tôi”.

Theo vị linh mục, sự thanh thản, lòng tín thác vào Chúa quan phòng, sự sáng suốt và thái độ kiên định là những nét tiêu biểu nơi Đức Lêô XIV.

Chia sẻ với EWTN News Español, cơ quan thông tin tiếng Tây Ban Nha thuộc hệ thống EWTN News, cha cũng nhớ lại: “Đức cha Roberto phản chiếu rất rõ hình ảnh Đức Kitô, vị Mục Tử Nhân Lành: một mục tử luôn gần gũi đoàn chiên, luôn rộng mở cửa đón mọi người; và trên hết, luôn sẵn lòng dành thời gian để kiên nhẫn, bình thản lắng nghe từng người. Ngài biết đưa ra những lời giải đáp khôn ngoan, những lời không chỉ dừng lại ở ngôn từ mà còn được thể hiện bằng hành động cụ thể.”

Ngày 6/11, Đức Giáo hoàng Lêô XIV lên chuyên cơ tại Rôma, bắt đầu chuyến tông du lịch sử đến Nam Mỹ.

Trong hành trình kéo dài 12 ngày, Đức Thánh Cha sẽ viếng thăm Uruguay, Argentina và Peru. Tại Peru, ngài từng phục vụ khoảng 20 năm trong tư cách nhà truyền giáo và giám mục.

Đức Thánh Cha khởi hành từ Sân bay Quốc tế Fiumicino ở Rôma vào sáng ngày 6/11 và sẽ đến Sân bay Quốc tế Montevideo-Carrasco tại thủ đô Montevideo của Uruguay.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ rời Rôma vào thứ Sáu, ngày 6/11, để bắt đầu chuyến tông du Nam Mỹ, lần đầu tiên ngài trở lại châu lục này kể từ khi được bầu làm Giáo hoàng.

Chuyến tông du sẽ đưa ngài đến ba quốc gia, gồm Uruguay, Argentina và kết thúc tại Peru, nơi ngài từng phục vụ khoảng 20 năm trong tư cách nhà truyền giáo và giám mục.

Như phần lớn các chuyến tông du của các vị Giáo hoàng, hành trình này sẽ kết hợp các hoạt động mục vụ và ngoại giao: gặp gỡ các nguyên thủ quốc gia cùng những vị chức sắc; ngỏ lời với hàng giáo phẩm, linh mục và tu sĩ địa phương; chủ sự các Thánh lễ ngoài trời quy mô lớn, các buổi canh thức với giới trẻ; và thăm những cơ sở bác ái thuộc Giáo hội.

Tuy nhiên, chuyến tông du này có ít nhất hai điểm đặc biệt. Trước hết, hành trình diễn ra chỉ hơn ba tuần sau khi Đức Lêô trải qua cuộc phẫu thuật điều trị ung thư phổi. Các bác sĩ cho biết ngài không cần điều trị thêm, nhưng việc ngài quyết định giữ nguyên lịch trình với hơn 40 hoạt động công khai và riêng tư vẫn gây nhiều chú ý. Hành trình sẽ đưa ngài đến 14 thành phố và thị trấn, trong đó có Cusco, Peru, nằm ở độ cao hơn 3.350 mét so với mực nước biển.

Nét đặc biệt thứ hai, có thể phần nào lý giải quyết tâm thực hiện chuyến đi của Đức Lêô, là ý nghĩa hết sức riêng tư của hành trình. Trong 11 ngày lưu lại Nam Mỹ, Đức Thánh Cha sẽ dành năm ngày tại Peru, trong đó có hai ngày tại Chiclayo, giáo phận trước đây của ngài. Là vị Giáo hoàng đầu tiên sinh tại Hoa Kỳ, Đức Lêô cũng mang quốc tịch Peru sau khi nhập tịch tại đây. Trước khi được bầu làm Giáo hoàng, ngài đã dành gần một nửa trong 43 năm linh mục của mình để phục vụ tại đất nước này.

Nhà thờ Chính tòa Chiclayo, một nhà nguyện kính Thánh Nicôla Tôlentinô và thị trấn Zaña, nơi Thánh Turibiô Môgrôvêgiô qua đời, đều gắn liền với sứ vụ của Đức cha Robert Prevost trước đây tại vùng Lambayeque, miền bắc Peru.

Nay, trong cương vị Đức Giáo hoàng Lêô XIV, ngài dự kiến sẽ trở lại thành phố Chiclayo vào ngày 13/11 trong chuyến tông du Peru. Ngài từng phục vụ tại đây với tư cách giám mục từ năm 2015 đến năm 2023. Trong thời gian ấy, ngài đã đến thăm các cộng đoàn khắp miền duyên hải và vùng núi thuộc Lambayeque.

Chương trình chính thức bao gồm các hoạt động tại Nhà thờ Chính tòa Chiclayo và Đền thánh Đức Mẹ Hòa Bình, cũng như tại Pimentel, Đại học Công giáo Thánh Turibiô Môgrôvêgiô và thị trấn Zaña. Một số địa điểm từng là nơi ngài thi hành sứ vụ; những nơi khác mang ý nghĩa đặc biệt đối với lịch sử Giáo hội tại vùng đất này.

Chỉ còn một tuần nữa là Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ đến Uruguay, và người dân nơi đây đang ngày càng háo hức mong chờ. Với nhiều người, đây sẽ là lần đầu tiên được đón một vị Giáo hoàng; trong khi những người khác vẫn nhớ chuyến viếng thăm của Thánh Gioan Phaolô II năm 1987, lần gần nhất một vị Giáo hoàng đến thăm đất nước này.

Ngày Đức Thánh Cha đến không chỉ đơn thuần là một ngày trên lịch: chuyến viếng thăm Uruguay của ngài trùng với lễ kính Đức Mẹ Ba Mươi Ba, bổn mạng của đất nước. Lòng sùng kính Đức Mẹ dưới tước hiệu này đã bén rễ sâu trong đời sống thiêng liêng và lịch sử của quốc gia cộng hòa có mức độ thế tục hóa cao nhất khu vực.

Từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX, Uruguay đã trải qua một tiến trình phân tách Giáo hội và Nhà nước đặc biệt quyết liệt. Vì thế, về mặt chính thức, nước này không có các ngày lễ tôn giáo hay biểu tượng tôn giáo tại các cơ quan công quyền. Tại Uruguay, các tổng thống không tuyên thệ nhậm chức trên Kinh Thánh; quân đội không có tuyên úy; Tuần Thánh được gọi là “Tuần Du lịch”, còn lễ Giáng Sinh được gọi là “Ngày Gia đình”.

Tuy nhiên, để chuẩn bị đón Đức Giáo hoàng, Giáo hội và Nhà nước hiện đang sát cánh cộng tác trong tâm tình “hết sức mong đợi”, nhằm đón tiếp ngài và tạo những điều kiện tốt đẹp nhất cho chuyến viếng thăm. Đức Hồng y Daniel Sturla, Tổng Giám mục Montevideo, đã chia sẻ như vậy tại hội nghị mang chủ đề “Chuyến viếng thăm Nam Mỹ của Đức Giáo hoàng Lêô XIV”, do tổ chức Trợ giúp các Giáo hội Đau khổ (ACN International) tổ chức.

Chuyến tông du Mỹ Latinh sắp tới của Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ có ít nhất năm “sự trùng hợp do Chúa quan phòng” — cách người ta gọi những trùng hợp được Thiên Chúa an bài.

Dù lịch trình tông du không cho biết những ngày này có được chủ ý lựa chọn hay không, các sự trùng hợp ấy vẫn giúp soi sáng thêm ý nghĩa chuyến tông du sắp tới của Đức Thánh Cha.

Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ có “một số cuộc gặp gỡ” với các nạn nhân bị giáo sĩ lạm dụng tình dục trong chuyến tông du đến Uruguay, Argentina và Peru, từ ngày 6 đến 17/11.

“Trong những ngày diễn ra chuyến tông du sắp tới của Đức Thánh Cha đến Mỹ Latinh, dự kiến sẽ có một số cuộc gặp gỡ với những người là nạn nhân của hành vi lạm dụng do các giáo sĩ và những thành viên khác trong Giáo hội gây ra”, Phòng Báo chí Tòa Thánh cho biết trong một thông cáo.

Vatican cũng giải thích rằng những cuộc gặp gỡ này “thể hiện mong muốn của Đức Giáo hoàng được bày tỏ sự gần gũi với những người đã và vẫn đang chịu đau khổ vì những hành vi bạo lực ấy”.